Author Topic: Definicija NAUČNE FANTASTIKE  (Read 36234 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

PTY

  • 5
  • 3
  • Posts: 8.602
Re: Definicija NAUČNE FANTASTIKE
« Reply #200 on: 24-03-2016, 09:31:52 »
     da, da, i za mene je, ali uvek sam znala da je u pitanju samo simptom, a uzrok mi je kanda malko izmicao...  :mrgreen:


Za to menjanje spoznajnog nivoa u žanru o kom Boban govori, to jeste ongoing proces i svakako nije nešto što definicija kontroliše, nego sam korpus. Naravno da jeste delimično uslovljeno nivoom opšteg znanja među piscima i čitaocima jednako, ali on se ne uspostavlja onako kako Ghoul predlaže – vanestetskim kriterijumima koji podrazumevaju da nam trebaju genetičari i fizičari da potvrde šta je SF.  :lol:  To je predrasuda koja uvek dezignira svog vlasnika kao pomalo neupućenog u SF. Korpus sam sebi probija horizonte i granice, ali neretko je to lakše vidljivo iz retrospektive.
 
Recimo, za Egana mnogi smatraju da je hardSF pisac, ali naprotiv, ogroman deo njegovog opusa je softSF provicijencije i kontemplira pitanja roda i identiteta taman koliko i onomad Legvinova. Čest motiv kod Egana je transrodnost, što je bar danas maltene prost fenomen u našoj stvarnosti, ali Eganov pristup je vrlo vrlo haj-tek, dakle, ili radikalna hirurgija koja uvelike prevazilazi današnji kozmetički nivo ili genetska manipulacija. Svejedno, sama obrada je vrlo bliska Legvinovoj, to i po dubini kontemplacije, i po širini kulturoloških posledica.


Njegov Okeanik kontemplira isti dvospolni model čoveka kao i Leva ruka tame: svaka individua jednako prolazi kroz očinstvo i materinstvo, i u takvom konetkstu on razmatra odnos prema, recimo, religiji, i to ne samo kao kulturološkom fenomenu, nego i biološkoj potrebi nas kao vrste. U Distresu, Egan nudi koncept hirurške transrodnosti, dakle tamanovakav kakvog znamo, jelte, s tim što on uvodi i treći rod, aseksualni. Književni koncept je nama možda teže prevesti zbog jezičke nemogućnosti poigravanja sa zamenicama, ali fokus je također jednako kulturološki: jedan njegov protagonista kaže kako je izabrao taj rod samo da bi mogao da proživi život u kom niti jedna jedina odluka neće biti donešena na krilima hormona. Drugi protagonista je, takođe hiruški, postao autističan: dakle, život bez odluka donešenih u besu, ljutnji, emotivnim oscilacijama uopšte. Eto, to jeste softSF, ne samo tematski nego i po motivima, kad se bolje zagleda: teško da možeš dobiti motiv konkretnog Drugog i Drugosti na radikalniji način a pri tom nisi napustio ni rodnu planetu ni tehnološki dohvatljiv horizont, a kamoli otišao u ekstremni futurizam visoko subjektivnog sajens-fentezi konteksta fiktivne intergalaktički-kolonijalističke imperije.


Dakle, hardSF mentalitet proizvodi idejni softSF koncept koji jeste primarno javna vizija, zato jer jeste direktno povezan, minimalno uslovno, sa stvarnosti u kojoj živimo. I to je ta fina granica između javne i private vizije, između SF biotehnološke vizije i fentezi vizije kakvu je novi talas preferisao, nudeći je pod nominalnim okriljem “kosmičkog vodvilja”. Da je Suvin u ondašnjem korpusu imao te dve opcije tako jasno definisane i ilustrovane, da li bi to iole uticalo na njegovu definiciju? Ne znam, to je otvoreno pitanje, ali smatram da je definitivno validno.
 
Distress (i znatniji deo Eganovog korpusa) nije doživio čitanost niti prihvaćenost kakvu bi tako impresivne postavke podrazumevale, to ne samo u mejnstrimu, nego čak ni u samom žanru. Zašto? Pa, donekle i zbog Eganove odanosti žanrovskim principima, nejmli onoj pomenutoj didaktičnoj prirodi samog pristupa: Eganova postavka nudi roman kroz oči naratora novinara, dakle, kroz kritičku i investigativnu vizuru koja je suština prirode samog žanra. Egan te protagoniste nama ne nudi kroz bajkovite isečke folklorne istorije, nego kroz uglavnom intervjue i suživot sa njima, a to podrazumeva manjak tog oh tako cenjenog fentezi šmeka.


Dve decenije kasnije sad imamo debi trilogiju Ann Leckie – skoro ista tema, vrlo sličan motiv, ali u radikalno palpičnijem spejsopera pristupu, i eto ti odmah i silnog čitalačkog i kritičarskog oduševljenja. Čak i renomirani žanrovski kritičari zaključuju kako je tu u pitanju impresivna originalnost, a ja samo uzdahnem i pitam se šta li su to čitali za ove dve decenije. Ali okej, nema veze, to jeste manir u kom SF funkcioniše, i ta palpičnost uvek služi da zacementira novu granicu koju je neki singularni hardSF pionir označio, tako da je to prepoznatljiv model pomeranja žanrovskog horizonta. Fer je pretpostaviti da se svako osvajanje nove teritorije odvijalo na ovome sličan način, samo sad imamo tu privilegiju da proces gledamo u ongoing fazi, umesto u retrospektivi, kao pređašnje smene značajnih faza. 


 

Mica Milovanovic

  • 8
  • 3
  • *
  • Posts: 7.949
Re: Definicija NAUČNE FANTASTIKE
« Reply #201 on: 01-03-2017, 11:30:52 »
Ovo je uvodni deo knjige We Modern People: Science Fiction and the Making of Russian Modernity by Anindita Banerjee.


Science and technology are defining modern reality by transforming not just everyday life, but the very ways in which we think and imagine. A new kind of writing called nauchnaia fantastika, scientific fantasy, is playing a not inconsequential role in this process. Is it not in the imagination where bold theories and amazing machines are first born? Along with news of the latest scientific and technological developments, therefore, our magazine will continue to present a rich panorama of meditations on their potentials that will seem anything but fantastic to those of our times.

Opening the fifth- anniversary issue of Nature and People (Priroda i liudi) in 1894, this editorial note redefined the narrative parameters of a pioneering popular science journal in Russia. Three decades later in 1923, Yevgeny Zamyatin—author of the landmark dystopian novel We (My), which George Orwell acknowledged as an inspiration for 19842—designated nauchnaia fantastika, or scientific fantasy, “the kind of literature that best commands the attention and wins the belief of us modern people.” Consequently, he proposed it as the foundational template for a “New Russian Prose” of the twentieth century:

Modern life has lost its plane reality. It is projected not along the old fixed points, but dynamic coordinates of Einstein, of the airplane. In this new projection, the best- known formulas and objects become displaced, fantastic, the familiar—unfamiliar. . . . And these new beacons clearly stand before the new literature: from “daily life” to “realities of being,” from physics to philosophy, from analysis to synthesis.

The striking continuity between the two passages reveals that a distinctive category of writing called nauchnaia fantastika, which I have translated as “scientific fantasy,” began to be recognized, produced, and consumed in Russia long before the American editor Hugo Gernsback introduced the term science fiction to the English- speaking world in 1926. Its defining features, furthermore, corresponded closely with what Darko Suvin would theorize as estrangement and cognition, the “necessary and sufficient conditions” of science fiction. While the 1894 editorial stressed that it required a modern, techno- scientific sensibility on the part of both writers and readers, Zamyatin celebrated its unprecedented potentials of defamiliarization.

Even more remarkable, however, is the fact that long before science fiction came to be called a genre in the West and merited with due critical attention, its Russian equivalent seems to have metamorphosed from a novelty of popular culture to an integral part of intellectual debates about the best way to engage with the new realities of the unfolding twentieth century.

Osim što, pom mišljenju pogrešno prevodi terimin научная фантастика, sve ostalo što spisateljica tvrdi predstavlja potvrdu onoga što smo i sami osećali - da je u Rusiji SF smatran posebnim žanrom pre nego u anglosaksonskom svetu...
Mica

Boban

  • 3
  • Posts: 20.627
Re: Definicija NAUČNE FANTASTIKE
« Reply #202 on: 01-03-2017, 13:27:01 »
A kada sam ja u Alefu pre 30 godina napisao da su Rusi mnogo pre Amera imali izraz "naučns fantastiks" i da smo mi preuzeli termin od njih, a ne pokušavali da prevedemo "science fiction"osporavan sam i tražen je dokaz. Eto, možda je Mića proveo 30 godina života da nađe dokaz za ono što je meni tada bilo potpuno logično i neminovno i blisko razumu. Naravno, nisam imao dokaz, ali sam bio u pravu.
Put ćemo naći ili ćemo ga napraviti.

Mica Milovanovic

  • 8
  • 3
  • *
  • Posts: 7.949
Re: Definicija NAUČNE FANTASTIKE
« Reply #203 on: 01-03-2017, 15:16:55 »

Quote
Eto, možda je Mića proveo 30 godina života da nađe dokaz za ono što je meni tada bilo potpuno logično i neminovno i blisko razumu

Šta mi je teško...  :)
Mica

scallop

  • 5
  • 3
  • Posts: 23.839
Re: Definicija NAUČNE FANTASTIKE
« Reply #204 on: 01-03-2017, 15:46:17 »
Da priznaš da je on uradio sve pre bilo koga.
Never argue with stupid people, they will drag you down to their level and then beat you with experience. - Mark Twain.

Mica Milovanovic

  • 8
  • 3
  • *
  • Posts: 7.949
Re: Definicija NAUČNE FANTASTIKE
« Reply #205 on: 01-03-2017, 16:25:19 »
Nikakav problem...
Mica