BEOGRADSKO BLAGO PODSVESTI

[Nyarlathotep]

sve moje reci su suvisne, jer dajem vam link od neprocenjive vrednosti za svakog istinski zainteresovanog za srpsku knjizevnost i umetnost.

dr Milanka Todic je ucinila neverovatnu stvar priredivsi 2002. godine retrospektivnu izlozbu s nazivom "Nemoguce – umetnost nadrealizma", u Muzeju primenjene umetnosti u Beogradu. na sajtu se nalaze i legendarne, od neprocenjive vrednosti, publikacije beogradske grupe nadrealista, ta svedocanstva mozda jedinih trenutaka nase kulture kada je srpska knjizevna svest blistala, i paralelno se razvijala sa iskrama evropske avangarde.

http://www.serbiansurrealism.com/index.html

[Meho Krljic]

100 mu... Ovo je stvarno moćno!!! Ide u favourites ovog momenta. Hvala, Nyarla što misliš na nas!!!

[Nyarlathotep]

eto, kao i uvek, jedini covek od avangarde na ZS.
blago meni, te se nadjosmo na ovome svijetu.  

meni to bukmarkovano odavno.

[Alexdelarge]

Priča o srpskim nadrealistima
Radovan Popović "Sjajno društvance - priča o srpskim nadrealistima"

Radovan Popović, neumorni biograf znamenitih srpskih pisaca, preko Isidore Sekulić (1979) i Miloša Crnjanskog (1980, 1993), zatim, Jovana Dučića (1982), Rastka Petrovića (1986) i njegovog prezimenjaka Veljka (1988), do Ive Andrića (1988, 1992), Sretena Marića (1996), Vaska Pope (1998) i inih književnika i kulturnih poslenika, za koje je dobio mnoga priznanja i nagrade, predstavio se ovoga puta kao autor knjige "Sjajno društvance - priča o srpskim nadrealistima" (izdavač "Draslar partner", Beograd, 2007).

Istražujući brojne arhivske dokumente, prelistavajući dnevnu i periodičnu štampu, dela drugih istoričara književnosti (Gojko Tešić), ali i pomno tragajući po bogatoj zaostavštini Marka Ristića (pohranjena u Arhivu SANU), Popović je sačinio knjigu sastavljenu od biografija, hronološki raspoređenih događaja i aktivnosti predstavnika ovog umetničkog pravca koji su delovali na našim prostorima (Beograd), ali i ostvarili brojne kontakte sa rodonačelnicima nadrealističkog pokreta koji su se nalazili u Parizu.
Grupu srpskih nadrealista sačinjavali su: Marko Ristić, Aleksandar Vučo, Dušan Matić, Milan Dedinac, Oskar Davičo, Đorđe Jovanović, Koča Popović, Vane Živadinović Bor, Radojica Živanović Noje, Đorđe Kostić, Branko Milovanović, Dimitrije Dedinac (deluje pod pseudonimom Mladen Dimitrijević) i Petar Popović. Izvan grupe, kao simpatizeri pokreta javljaju se: LJubiša Jocić, Miloš Crnjanski, Rastko Petrović, Todor Manojlović, mada će pojedini od njih kasnije prekinuti započeta prijateljstva (Crnjanski), kao što će se, zbog svoje ideologije i literature (Crnjanski, Rastko Petrović), naći na udaru nekih članova pokreta.
Prateći život i rad grupe srpskih nadrealista, dopunjujući pri tom redove teksta brojnim fotografijama, naslovnim stranama časopisa, crtežima i pismima, autor je načinio živopisni kaleidoskop trinaestorice predstavnika ovog pokreta, kroz koji čitalac prolazi bez zastoja, sa pomešanim osećanjima divljenja, snebivanja, ali i zbunjenosti prema delovanju nekolicine buržujskih potomaka koji ni su krili svoju levičarsku orjentaciju, ne odričući se sasvim svih ugodnosti života koje im je pružalo njihovo poreklo ili položaj.
Sve je započelo buntovnički, po ugledu na francuske nadrealiste, koji su proklamovali "čist psihički automatizam kojim se želi da izrazi pravo delovanje misli u odsustvu sve kontrole razuma, kao i lišavanjem estetskih i moralnih preokupacija" (Andre Breton). Neologizam "nadrealistički" stvorio je najpre Apoliner da bi odredio karakter svoje drame "Tiresijine dojke", po duhu bliske Žarijevom "Kralju Ibiju". Ovaj pokret u Francuskoj prihvataju mladi pesnici, slikari, medijumi i sanjari, kosmopolitskog opredeljenja i provenijencije: Andre Breton, Pol Elijar, Luj Aragon, Filip Supo, Maks Ernst, Huan Miro, Man Rej, Andre Mason, Salvador Dali, Rene Magrit, Iv Tangi i sineast Luis Bunjuel.
U časopisu "Svedočanstva" Marko Ristić već 1924. godine piše prvi kod nas o ovom pokretu i Bretonovom "Manifestu nadrealizma" (koji je na srpski preveden mesec dana po objavljivanju francuskog izdanja). Pet godina kasnije dolazi i do zvaničnog osnivanja beogradske nadrealističke grupe, 30. novembra 1929, u stanu Aleksandra Vuča. Sledeće godine, grupa objavljuje almanah "Nemoguće", u kome saopštava da "mimo svih individualnih razlika" postoji izvesna duhovna saglasnost i jedan "disciplinovaniji kolektivni aktivitet". Osnovna načela su vrlo brzo prevedena na francuski jezik i objavljena u Bretonovoj reviji "Le Surrealisme - au service de la Revolution".
Po izlasku trećeg broja revije "Nadrealizam danas i ovde" (1932), grupa prestaje sa kolektivnim delovanjem, a pojedini pripadnici pristupaju pokretu socijalne literature, drugi postaju članovi Komunističke partije, kao i saradnici nekolicine časopisa. Po završetku Drugog svetskog rata, članovi nekadašnje nadrealističke grupe aktivno ulaze u politički život i vlast socijalističke Jugoslavije. Kao proslavljeni partizanski komandant i general, Koča Popović je blizak saradnik Josipa Broza, Marko Ristić postaje ambasador u Parizu, Milan Dedinac je upra vnik Jugoslovenskog dramskog pozorišta, a Oskar Davičo i Dušan Matić, deluju i kao plodni pisci.
U uvodnom delu priče Popović beleži utiske o svojim junacima: "Bili su kao Forsajti - među sobom su se raspravljali, ljutili, vodili kavge, zavađali, ali ako bi ih neko sa strane napao, bili su, uglavnom kompaktni, svojski su se branili". Ova knjiga je, priča o srpskim nadrealistima izbliza, ali i sažeta hronika o aktivnostima šireg kruga naših avangardnih umetnika koji su delovali u međuratnom periodu i prvim decenijama posle Drugog svetskog rata.
Siniša Kovačević

[Nyarlathotep]

posto me tema izuzetno interesuje, a ponabavljao sam sve od literature na sto sam naisao - vezano za beogradske nadrealiste, i ovo draslarovo izdanje cu svakako pazariti. siguran sam da ima zanimljivih momenata.