The Crippled Corner

[DušMan]

Pa da, ali zašto bi parodirao tu staru špicu ukoliko ne aludira na svog konkurenta ovog leta?

Zato što je deo USA pop kulture?
Uostalom, Spajdi je izašao 1. maja, a Simpsonovi 26. jula. Da li je zaista u pitanju konkurencija?

[crippled_avenger]

Objašnjenje da se SIMPSONS bave SPIDER-MANom kao animiranom serijom, iz čisrta mira, u trenutku kada taj lik mnogo relevantije živi u bioskopu (i u stripu) je potpuno sumanuto, a naročito kada postoji neposredan povod za drugačije bavljenje Spideyem.

[DušMan]

Sumanutost je moje srednje ime.

[Man Of Steel]

Sumanutost je moje srednje ime.

Dusman USmanuti pa ima tu nekih slicnosti: Dusan Silni i to tako...

[crippled_avenger]

Danas sam pogledao dva filma.

Prvo sam premijerno overio BREACH Billy Raya, courtesy of Ginger.

Reč je o jednom od najbizarnijih major filmova koje sam gledao u poslednjih nekoliko godina.

Uopšte činjenica da ga je Universal uzeo u distribuciju je neobična i verovatno je bazirana na nekom presaleu, pošto film ima production values kao neki Hallmark film, a scenarista Billy Ray svakako nije vrhunski reditelj tako da na kraju sve izgleda vrlo heavy handed i krajnje pojednostavljeno, i realizovano bez ikakve personalnosti.

U tom smislu, slučaj Roberta Hanssona, jedne od najvećih krtica u redovima američkih tajni službi zaslužuje naročitu sućut pošto je morao biti tretiran u boljem filmu. Naročito je tragično to što je kritika uglavnom prigrlila ovaj film pa mi se čini da jako dugo nećemo gledati ništa novo na ovu temu.

Naslovi kao što su NO WAY OUT i THE FALCON AND THE SNOWMAN ostaju apsolutno nedostižni filmovi na sličnu temu, što je šteta pošto je Hansson izuzetno zanimljiva ličnost čija je motivacija do danas ostala pod velom tajne i smatra se jednim od najmračnijih likova u svetu špijunaže.

Chris Cooper je vrlo solidno odigrao Hanssona ali Billy Ray mu nimalo nije pomogao ni kao reditelj ni kao ko-scenarista filma.

Ne samo da Billy Ray nije uspeo da uroni u mrak Hanssonove tajne nego od ovoga nije napravio ni solidan suspense triler.

Film stravično pada u scenama bez Coopera, naročito u porodičnim scenama koje nose sterilnost i banalnost kakvu retko srećem u emancipovanim kinematografijama, i ne nose apsolutno nikakvu težinu iako su u sebi nosile vrlo potentne situacije.

Pa ipak, BREACH je film koji se nekako proguta pošto Hanssonova priča, živa klana-nedoklana ipak uspeva da opravda svoj kultni status među espionage-buffovima.

* * / * * * *

[crippled_avenger]

Drugi film kojim sam se počastio bio je BANOVIĆ STRAHINJA Vatroslava Mimice, courtesy of Ginger, na čije ponovno gledanje me je inspirisao Ghoul.

Ipak, moram priznati da mi je BANOVIĆ STRAHINJA ostao podjednako šupalj i slab kao i kada sam ga prvi put gledao.

Reč je o filmu u kome se najpre oseća da je reč o čisto producentskom projektu nastalom iz Mimičinog pokušaja da se izbori za status sličan Bulajićevom, i u tom cilju je uzeo značajnu pesmu iz narodne tradicije, kao što je Bulajić uzimao istorijske događaje, i iskoristio je za pravljenje filma koji bi mogao imati neku komercijalnu sudbinu na stranim tržištima. O Mimičinom kompleksu Bulajića u ovom filmu svedoči i angažovanje Franca nera koji je bio rado viđen gost u našim koprodukcijama o čemu uostalom svedoči i vanbračno dete koje je imao u Sloveniji.

Kao i većina međurepubličkih saradnji, čiji je catch bio u tome da se od dve republike SFRJ uzmu pare za film i tako skupi budžet za dva filma a snimi se jedan, što je bio i BANOVIĆ STRAHINJA, i ovde se iza svega krije čist poslovni hohštapleraj, pošto imajući u vidu input stranih producenata kroz glumačku podelu, vidimo da se Mimica zapravo nije bavio pokušajem da predstavi našu nacionalnu tradiciju. U produkcionom smislu su filmovi poput BANOVIĆ STRAHINJE zapravo bili neka vrsta anticipacije Eurimagesa, i inog fondacijskog filma koje je thirdworldizovao sve regionalne kinematografije.

E pa, eto kako je to počelo.

I što je najtragičnije od svega, ni posle ovog promašaja se nije odustalo od takvog koncepta već se praktično sve do SEOBA Saše Petrovića, a Saša je bio jedan od koscenarista ovog filma, radilo na sličan način i sa obaveznim stranim glumcima.

Kad je reč o Mimičinom stilskom prilazu, mislim da je Kurosawa svakako bio jedan od uzora, sudeći po tome kako se Mimičini junaci u ritama kreću i ponašaju, i kako su našminkani. Nažalost, minimalizam kome Mimica u stejdžovanju priče pribegava nema puno veze sa Kurosawinim postupkom već štaviše liči na prevaziđene marginalne naslove nemog filma, u kojima je nemost bila praćena nemuštošću.

Kroz tako rudimentaran stil, Mimica u suštini nije uspeo da plasira ni svoje čitanje priče i njegov film se istovremeno može tumačiti kao osuda klerikalizma i lažnog morala, avanturistički film i hrnika srednjevekovnog života, i ni u jednom od tih čitanja ovaj film ne zadovoljava.

Mimica prilično nevešto uspostavlja ravnotežu između niskomimetskog i visokomimetskog u ovom filmu, iako je prilično jasno kakav prilaz iziskuje epski milje iz koga ova pesma dolazi.

I upravo zato, ni ne ostaje previše prostora za podmsevanje što Django igra Strahinju a Goldfinger Jug Bogdana.

* 1/2 / * * * *

[crippled_avenger]

Profil br. 35
Povratak Olivera Mandića posle 15 godina

  Idem kod Olivera. U art haus. Kod Olivera, uz čije sam hitove, uz "Ljuljaj me nežno", uz, na užasavanje roditelja, "Sve su seke jebene", započinjala i završavala svoje pubertetske romanse.
  Nekada sam bila slavna u Sarajevu, mislim pre naci žura, jer sam imala video-rekorder, onu staru betu sa kran-ulazom za kasete, sa kojeg sam svojim simpatijama, od Alipašinog mosta do Bjelava i Vratnika, koji su se skupljali kod mene, u centru u Sutjesci, na uglu sa Kraljem Tomislavom, puštala Oliverov tv-film, najveći srpski mjuzikl (stajling baj Kosta Bunuševac). Svaki mladi Sarajlija ili mlada Sarajka, kojima je bilo stalo do stila, pa su želeli da se distanciraju od lokalnih papaka, opsednutih Bregom i Bebekom, prošli su kroz moju, "Ljuljaj me nežno" gajbu, "Oslonili su se na mene", i svi su potom, s malim izuzecima, pre rata napustili Sarajevo.
  Na izvestan način, zahvaljujući i Oliveru.
  Sada, dok leškarim na "minderu" ispod njegovog digitalnog bima i gledam MTV-spotove, ni sama ne mogu da verujem da sam tu, u rustikalnom ambijentu impregniranom najsavremenijom tehnologijom, kao da smo usred San Franciska, ili negde oko Bulevara sumraka u El–eju,
  Oliver i ja šapućemo. Nema razloga da govorimo glasno, jer se apsolutno razumemo. Suprotno zabludama malograđana i intelektualaca, razumevanje se tiče isključivo primarnog impulsa. Kad to ne bi bilo neukusno, rekla bih da su u pitanju karme. To bi svakako rekla neka frigidna novinarka En-em-ija, Veniti fera ili neke nevladine ustanove. Ali one, na moju sreću, neće skoro biti na mom mestu. Sigurno, ne pre nego se Oliver odluči da publikuje svoj senzacionalni muzički materijal, spreman čitavu jednu deceniju u najvećim evropskim i američkim studijima od Minhena i Ciriha, do Njujorka ili Kalifornije, sa najelitnijim muzičarima, od Čika Korije do Kita Džereta.
  Sada ja pijem čaj, a Oliver me posmatra prodornim pogledom. Kao da ja treba da se poverim njemu, a ne on meni.
  Ja sam tu, da bi mi on poverio svoju dušu. Oliver baj najt. Najveća pop-zvezda urbanog Beograda. Arkanov saborac. Čovek koji celu jednu deceniju nikome ništa nije pevao i nije govorio. Nije ni svirao na trgu, ni na mostu, kao Balašević...
  Malkolm, zvali su ga i Muharem, čovek koji je izmislio sarajevsku scenu, a sada radi za Olivera, lagano udari kriglom o sto, ustajući, kaže Oliveru: "Ja vam više nisam potreban, Isidora je tu, ona je najbolja za ovaj posao, neću da vam smetam."
  Počinje legenda o Oliveru Mandiću:
  – Napravim ja još jedan novi bend, vežbam u Domu omladine, dođe Maja Odžaklijevska. Kaže: "Jebem ti mater, užičku, bre, kako možeš tako da znaš dobro da sviraš, moraš za mene, bre, da napraviš pesmu." Šta imam tebi da sviram – Rasti Rado, rasti Rado... Kažem – je li ti se sviđa? Kaže – sviđa mi se. Hm. Odem kod Marine: napiši mi tekst za ovo. A ona: pisala sam, za Slađanu, smeta joj "lj"! Ja kažem, daj ti meni "lj". I napisa ona, nema veze. Posle javim Maji Odžaklijevskoj: "Evo ti, napravio sam ti pesmu." I gde ćemo, šta ćemo, da ona izbaci singl. Meni nije palo napamet da ja pevam. Uopšte me to nije interesovalo. To je za mene bilo kao degradacija celog mog opusa: kako da sad pevam. I odem kod Enca Lesića u Lole Ribara, i kažem: "Enco, da li ti se sviđa ova pesma?" A on je tada imao studio Tetrapak u Splitu. Poludeo je: "Ovo je hit, bre, čoveče!" Rekoh, to sam ja za moju sestru, Maju, napravio. Koliko košta taj tvoj studio, da završimo, daj mi termine. Ja dolazim u Split, toliko i toliko para. Idem kao autor, a vodim Maju da peva tu pesmu. Dođemo u Split, ja povedem Stjepka Guta, i ovog Maljokovića, da pravimo matricu. I stvarno ispade super. Ispratim ja sve muzičare i čekam Maju. Ali, Maje nema nigde ni od korova. Zaljubila se u nekog Tonija, gitaristu iz grupe More. I jebe se na nekoj plaži, tamo pored studija. Kažem Encu: "Zovi je, ja više nemam love, još imam za dan-dva, i gotovo je." Zvao je, ali od nje nema `leba: ona je zaljubljena i nema nameru da uopšte dođe. Sačekamo još koji dan, da se zasiti i pošteno izjebe, sedimo po ceo dan u studiju, ali nje nema. I meni Enco kaže: "Onka, slušam ja tebe kako ti pevušiš. `Ajde, pošto mi sutra dolazi termin za grupu Morski pas, ja ne mogu više da držim studio. Hajde ti da otpevaš ovu pesmu, vidi šta ćeš da radiš s tim."
  Pobesnim: "To je uvreda! Gde da ja pevam. Jesi li ti normalan čovek. Da mi se svi smeju."
  Kaže, ti imaš glas, boju glasa što nema niko. "Onka, bre..." – lomi me Enco.
  "`Ajde duvaj ga, bre, beži od mene, što me nagovaraš da se brukam ... Ja slušam Džereta, Henkoka i Majlsa, sad ću ja da pevam gluposti."
  Ali, malo-pomalo. da se ne bi vraćao praznih ruku, on mene nagovori. I ja to otpevam "Ljuljaj me nežno" i dođem u Beograd, i ubacim u štek, u album kod mene, i ne smem da pustim nikome. Maji jebem majku: "Hvala što si me zajebala, neću da te vidim više u životu." Ljut sam u pičku materinu. Držim ja to u šteku. Nisam uopšte želeo da uđem u tu priču: Ja sam želeo da budem klavijaturista u džez orkestru...
Ljuljaj me nežno

  Ali, stvari su krenule drugim tokom, pošto su ga urednici iz PGP-a nekako izmolili da stvar preslušaju. Ostalo je samo da Srba Travanov napravi omot, ubedivši ga da čak iz Italije nabavi specijalne čizme i sašije belo odelo, u kome se doterani Oliver pojavio u legendarnoj emisiji "Od glave do pete", praćen beogradskim fensi-klincima. Bilo je dovoljno svega 20 dana da Lj – "Ljuljaj me nežno" postane najveći hit sezone.
  Oliver Mandić je `77. uspeo da iza leđa poništi slavu najsmrdljivije komercijalno-dupeuvlakačke komunističke ljige "Računajte na nas", Đoke Otpor-Balaševića.
  Sa samo dva singla, rađena po Marininim tekstovima, "Ljuljaj me nežno" i "Sutra imam prazan stan" – "Osloni se na mene", nesuđeni beogradski džezer čiji je razvoj bio nadgledan od kompletne beogradske džez-elite pod dirigentskom palicom Bubiše Simića, "trabl-mejker" odgajan na najrafiniranijim američkim zvucima, buntovnik koji je izneverio majčine snove (profesor muzike, makar u Bariču), vođen Encovim ("Jedna mala pjegava, plava") producentskim njuhom, izneveriće i svoje snove, i tako nevoljno postati slavan.
  Postaće najveća, mada bi trebalo reći prva i poslednja muška pop-zvezda u bilo kojoj od postojećih i nepostojećih Jugoslavija.
  Da se zbog Bregovića nije raskantao sa JU-grupom, možda Oliver nikada ne bi propevao, a da se zbog pseudo-purgerske rigidnosti Dada Topića nije razišao sa Tajmom, srpska pop scena ne bi bila revolucionisana tako agresivno artificijelnim projektom kao što je bio "Beograd noću", nakon ćega je naša popularna muzika dobila svog Bouvija i Pitera Gebrijela, u jednom čoveku. Uprkos "Idolima" i ostatku beogradske pank i/ili nju vejv scene koja je praćena tv-spotovima, kojima je privremeno bila promenjena slika beogadske televizije, temeljni beočug rok-artizma predstavlja, Oliverov Belgrad baj najt. Emitovan 1980. u novogodišnjem terminu, rađen prema albumu "Probaj me", koji je bez ikakve popratne provokacije za prvih mesec dana prodan u 30 000 primeraka, ovaj materijal kao da je povukao demarkacionu crvenu liniju između ruralne i urbane Jugoslavije. Impregniran androginim i homoerotskim motivima, prelomljen kroz specifični SF-manirizam Koste Bunuševca, najekscentričnijeg srpskog slikara nakon Vase Pomorišca, "Beograd noću" je izrazio punoću Oliverovog umetničkog duha, koji u potpunosti transcendira ideju muzike.
  To je mogao da uradi samo čovek koji se pola svoje karijere apsolutno i bez ostatka, predavao svojim nedoraslim uzorima, fah-idiotima, muzičarima sa šine "koja će da zavije..."
  "Ovaj dečak iz provincije na putu afirmacije" koji je veoma rano shvatio da "kada ne može da bude Šopen ili Rubinštajn", onda bar "može da se zajebava..." – eksponirao je najviši stepen sofistikacije, koja je ravna najkompetentnijim art-autorima evro-američke popularne muzike, od Brajana Inoa, Brajana Ferija i Dejvida Bouvija, do Peti Smit, Niko ili Lu Rida.
  Ali kao što sam priznaje, da bi se uključio u tu londonsko-njujoršku transferzalu, Oliveru je pomogao kreativno-ideološki brus Vlaje Jovanovića, slikara koji je kroz grupu Kozmetika (Sloba Konjović, Saša Nikolić, Goran Vejvoda, kao i Bora Longa i Miško D' Boj i Goran Bregović i Šaper i Krstić i Bunuševac, i na izvestan način, Oliver...) i mnogi drugi, od kojih su neki svirali, drugi pevali, a treći se muvali, slušali, mislili, duvali, itd. itd.
  Ideju pop-misticizma sa evro-američke transponovao je na beogradsku pozornicu. Retko ko je Vlajinu lekciju shvatio tako dobro kao Oliver. Za razliku od glupavih muzičara, koji brkaju tehniku i kreaciju, Oliver je, zahvaljujući svojoj dubokoj svesti o razlici između klasične muzike i urbane folk-travestije, bio sposoban da shvati kreativnu dimenziju igre, mimikrije, prerušavanja i zajebavanja. Za razliku od Kornelija Kovača, koji je Trlao babu lanom ili Vlatka Stefanovskog, koji je kaokakao čukao u drvo, i Dade Topića, koji se narcisoidno samozadovoljavao svojim glasom, Oliver i posle trijumfa u Montrealu sa "Beograd noću" i svojim narednim hitom "Pitaju me, pitaju", bosonog u ženskom haljetku poput Boj Džordža, sa fesom na glavi, izvodeći sinkretizam do krajnje granice, šepureći se provokativno pred kamerama, zabijajući prst u oko srpskom patrijarhalnom palanačkom mentalitetu, još jednom dokazao, da on jedini razume u čemu je stvar.
  Jedino je on shvatio da se nipošto ne sme ozbiljno shvatati, ni kada se pravi pretenciozna džez-rok ili sinfo-rok melodija, ni kada se pravi laki pop-pesmuljak. U oba slučaja, reč je o čistom zajebavanju, a samo svestan vlastitog zajebavanja protagonista popularne muzike prestaje da bude blefer i lažov, prestaje da laže sebe i prestaje da laže muziku.
  To je mogao da shvati samo čovek koji je `72. sa svojim prijateljima Borom Longom i pokojnim Rajkom Lalićem (samo je njemu priznavao veće majstorstvo na klavijaturama) razdragano jurcao po Beogradu, mašući transparentima pred živom ikonom Majlsa Dejvisa. Čovek koji se oduševljavao muzičkom perfekcijom Bate Kovača, Točka, grupe Tajm, Ju-grupe, koji je uživao u uspesima Bijelog Dugmeta i Riblje čorbe, uprkos tome što niko od njih nikada neće postići tu umetničku samosvest koju on poseduje.
  Samo je takav momak mogao da u PGP-u kao urednik, sa oduševljenjem dočeka njuvejv mladotursku bulumentu, Idole, Orgazam, EKV, Koju, samo je čovek tako široko relaksiranog dijapazona mogao da radi za Cecu Ražnatović i da se divi Šemsi Suljaković, samo je on mogao da preko Beča i Minhena, preko Berna stigne do San Franciska, a preko Prinsa i njegovog menadžera Rufala do svojih idola, do Čika Korije, da deset godina sprema album i drži ga potom u "šteku", baš kao nekada singl "Ljuljaj me nežno".
  Uostalom, samo je čovek koji je potpuno svestan svojih mogućnosti i granica koje su mu postavile okolnosti, mogao da se na vrhuncu slave povuče u zavetrinu poput Le Kareovih, Smajlijevih krtica i da se u ratnom vihoru stavi na raspolaganje, srpskim dobrovoljačkim liderima, najpre pokojnom Giški, a zatim pokojnom Arkanu.
  Dok je diljem srpskih zemalja tutnjao rat, Oliver je pevao samo onda i samo tamo, gde je pesma mogla da doprinese stišavanju bola, gde je mogla da ublaži očaj.
  Ovaj kremanski vunderkind, obrenovački zanesenjak i beogradski vagabund, taf-gaj, preki i nagli momak, bolje od mnogo koga razume gde prestaje igra, a gde počinje stvarnost, šta je rat, a šta je mir, šta je foliranje, a šta zajebavanje, kakva je zajebancija muzika, kakva umetnost, a kakva politika.

Svi čuveni ljubavnici stradali su od ženske ruke

  Ili, kao što Oliver kaže: "Uvek je samo stvar u odnosu prema ženama..."
  – Imaš muzičare mudonje! Imaš muzičare kuronje! Imaš muzičare buba-švabe. Imaš muzičare bezveznjake. Svi ljudi, koje sam ja voleo i kojima sam se divio, imali su žene koje su im kreirale život. Ako se upustiš, sedneš na taj ringišpil, nema silaska. Dala baba dinar, dva da izađe.
  Ispostavilo se da su svi oni slabići prema ženama. I da su njima žene diktirale njihovu umetnost. Kakve to veze ima sa brakom. Kakve to veze ima sa porodicom. Zato ja ne vodim ženu na ručak, ne vodim je na večeru. Ne udvaram se. Kažem – hoćeš li da daš pičke. Ona kaže – hoću ili neću. Šta ćeš da popiješ, hajd, zdravo. A neko kome ta da pičke, on se ženi. Žene su, u stvari, kao hleb. Cela priča je, kao pukovnik je pukao radi ljubavi. Svi su oni bili pukovnici u nekoj priči. A umesto da se bave onim što treba da rade, njima se upetljaju neke kulovke, iz neke treće priče, iz nekog trećeg filma. I odjedanput muzika postaje Trla baba lan. Zato sam ja imao dve hiljade žena. Žensko podređujem celom svom životu.
  Kad ima muškarca, koji se bavi umetnošću, žena treba da, pre nego što se on probudi, ujutro da ode, ako je slikar da mu donese četkice, da ga iznenadi. Ako sam ja svirao na klaviru, da ona obriše klavir. Nijedna moja žena nije obrisala klavir, bre, čoveče. Moja zadnja žena tu priču priča kao štos. Kao u Trebinju, kao neki tipovi iznose iz neke kuće klavir. A neki drugi, u kafiću pored te kuće, kad su ovi izneli klavir iz kuće, neki pijanino, pitaju: "Jel ` bre, je l` to Petrofov klavir?" A oni kažu, nije, Ćamilov. Takve sam ja žene imao ceo život. Je l` Petrofov, nije, nego Ćamilov. Problem je u tome, znaš...!
  S druge strane gledano, problem je u tome da je Oliver, usled svoje hipersenzibilnosti proistekle iz njegovog odnosa prema majci, koju je sahranio, prema 21 ratnom drugu, sahranjenom heroju, usamljeniji nego ikada. Usamljeniji, jer je njegov osećaj sveta superiorno, divovski izdignut iznad koncepta muzikanta plaćenika, bio on tamburaš "Kod tri šešira" ili vlasnik Orkestra za venčanja i sahrane, ili tulio ovu ili onu pesmu – svejedno.
  – Mila, mene muzika uopšte ne interesuje – kaže mi Oliver, gledajući me suznih očiju, oštrim fiksirajućim pogledom, kao da želi da pronikne koliko jedna žena to može da ukapira.
  Čovek koji je šest godina duž dva kontinenta prašio sa 16 traka i 80 kilograma, koji je svirao sa svojim najvećim uzorima, više je nego eksplicitan:
  – Najveća je tuga u celoj priči što radim nešto 15 godina. I sad ja izađem iz Lipovačke šume, i dođem u Lazarevac, imam tamo prijatelja. I ja kažem, ljudi, ja sam uspeo. Oni se čude, zašto sam ja uspeo. Kad si već uspeo!? A ja kažem, uspeo sam. Čik Korija mi svira. A oni ne znaju ko je Čik Korija. Oni misle Čipi Čips. I tako to od Lipovačke šume do Niša, i do Skoplja. Ono što sam ja uradio, to sada izgleda ne važi: Jebeš delo koje niko ne voli. Njih se ne tiče, uopšte da li sam ja nosio petnaest godina 36 ili 80 kila. Njega interesuje da li mu se dopada pesma, ili ne dopada. Ako mu se dopadne pesma, njemu svejedno da li si je snimio za dve marke, ili za dvesta hiljada dolara. Izgleda da sam pretalentovan za ovu sredinu, iako ne želim da povređujem sredinu u kojoj živim. Ne mogu ja da pustim pesmu čoveku, koja je mene koštala pedeset hiljada maraka, kad ga juri Elektrodistribucija, da plati struju. I koji je u stresu, da li će mu na zubu skinuti zlatnu plombu. Moja muzika samo funkcioniše u nekom normalnom životu. Ovaj narod mora da živi dobro, da bi mogao da čuje šta sam ja uradio, i da odluči da li mu se sviđa, ili ne sviđa.
  Evo pravog parametra za Đinđićeve reforme. Tek
  kada sa tv-ekrana čujemo bolni Oliverov bluz, "O, mama", najpotresniju srpsku kompoziciju napisanu nakon Kornelija Stankovića, znaćemo da su Srbi srećniji nego su zaslužili, znaćemo da su reforme uspele...
  Da je ponovo došlo vreme za igru – za "Belgrade by night".
  Ko bude zaboravio, Knin i Krajinu, moći će da se raduje.
  Oliver će zauvek zvučati drugačije, tužnije i bolje nego ikad.
  Jedan je od onih koji su odmah spoznali misteriju biznisa, grandioznost prevare, i neposrednost emocija. Razdaljinu između istine i laži. I dok ostavljam Olivera u društvu njegove nove devojke, prelepe mlade glumice, koja igra glavnu ulogu u najnoviem srpskom filmu, izlazim na još uvek vruće beogradske ulice...
  Tamo, na betonu kruga dvojke prelamaju se nepodnošljivi zvuci današnjih kvazizvezdica. Sudaram se sa Đurom Mornarom koji ide da svira u Blok 45, jer kaže da u centru sviraju samo Bosanci, a rođeni Beograđani moraju na periferiju... Onda zastane, uz osmeh da objasni da ima dobrih i loših Bosanaca, aludirajući na moje mesto rođenja...
  Na čudan način to je apsolutna istina. U nedostatku boljeg, devojke bukvalno otkidaju na grupu Merilin, koju je svaki urbaniji Sarajlija prezirao... Zvezdin stadion je urnisan zbog galopa starih i novih tinejdžerki koje su klicale Zdravku Čoliću...
  Ipak, u urbanom Beogradu, ma gde on danas bio izmešten, tačno se zna ko je ko – i šta ko svira... Samo je Kralj Beograda Noću uspevao uvek, na njemu volšeban način da ga slušaju i akademici i kasirke... Samo je Oliver uspevao da ujedini sve ciljne grupe, dok je ostalim nazovi zvezdama, od Balaševića do Bregovića, prepuštao samo one koji nikad nisu čuli za Čika Koriju i Fredi Habarda...
  A dok Kralj ne izda svoju najnoviju ploču, koja se iščekuje duže od Godoa, ja u sebi, u ritmu koraka, kao poslednju odbranu od zvukova oko mene, pevušim njegove pesme koje mi je predao unapred, kao najveću tajnu i znak naklonosti...

Zašto se moja majka nije udala za Nikolu Ljubičića

  Sama sa Olijem, u Beogradu, Zmaja od Noćaja, milenijum je tek počeo, a Amerika se već raspada.
  Iako Velja Ilić preti magistralom od Beograda do Čačka, a "valjevska prevara" doživljava svoju trijumfalnu fazu u liku i delu Dušana Mihajlovića, u Srbiji se nekada znalo da Ere kolo vode.
  Oliver Mandić, jedina srbijanska muzička pop-ikona, odatle, od Kremana stiže. Dok se litl Oliver, poput američkih kantri zvezda kretao, kao "provincijalac na stazama afirmacije", kako veli, od Kremana, preko Arilja, Srebrenice i Obrenovca, ka Beogradu, cela je Srbija, pa i Bosna, Hrvatska, čak i Slovenija do Trsta i Koruške, pevala, "Poji Mile volove na reci, otud idu mladi proleteri"... I nakon elipse: "Ali, nema nama Krcun Slobodana", onoga koji je šamarao Kardelja. Malo kome je znano da je uz rame sa Krcunom "jahao" Mirko Popović, Oliverov ujak, brat Oliverove majke zaštitnice, odrasle u porti pravoslavne crkve, kćerke prote i popadije, tamo oko Užica, iz Borika. Dok je Oliverov ujak sa Krcunom krčio crvene drumove, ujak njegove majke, vladika Artemije je upokojen u Njujorku, u vreme velikog Svetosavskog raskola.
  Tako se u Oliverovoj najužoj porodici po majčinom krilu, po krilu majke, kojoj će on puno godina kasnije, na grobu zapevati, poput njegovih idola, Reja Čarlsa, Otisa Redinga, Kvinsija Džonsa ili Stiva Vondera, "O, mama", sjedinilo to paradoksalno osećanje srpskog nacionalizma, i srpskog internacionalizma kojim je jedino moguće objasniti poznog Olivera. Onog Olivera koji će, poput njegovog ujaka sa Krcunom, "jahati" sa Arkanom za srpsku stvar.
  Dakle, ova priča počinje od Kremana, od Tarabića.
  A Oliver kaže:
  – Ja sam se rodio u Titovom Užicu. Tada je bilo Titovo Užice. A onda je moj ujak sa Krcunom izašao iz rata, posle toga oni su bili vladari, to je bila užička mafija. Ljubičić, Krcun, Jokanović, Drulović, ovi i oni, itd. Moja majka je iz patrijarhalne familije. Rodila se na Borikama. Braća su smatrali da ona kao patrijarhalno vaspitana, mlađa sestra, i pod jednim režimom strogim pod kojim je živela, treba da se uda. Cela priča je bila u tome da se ona uda za Ljubičića. Međutim, ona nađe ovog džukca mog oca, koji je tamo iz pičke materine, iz Zaovina.
  I onda za kaznu, kad sam se ja rodio, a rodio sam se u kući Oskara Grudena, oca Saše Grudena, njegov deda je prvi napravio Sokolanu u Užicu. Sokolovi, to je srušeno, pošto se udala za seljaka, nije slušala bratiju, sledi prva služba u Kremnima, i tako sam ja, kao beba od tri meseca, došao u Kremne, gde su naši Tarabići, gde je trava iva, i mrtva već je živa. I tako krene priča.
  Meni je mama govorila, da sam ja bio tako nemiran, da nije više htela dece. Za te tri godine, recimo, iz detinjstva samo pamtim, prve tri godine, Lajoša Mađara, frizera u Kremnima, koji me je stalno šišao: "Ja sam hteo da ga ubijem." Što sam ja voleo da imam šiške, i on kada je mene šišao, to je trebalo pet ljudi da me drži, da ga ne bi ubio. Bio sam tu do svoje treće ili četvrte godine. Posle smo otišli u Arilje.
  Tamo je opet mama službovala, a otac bio sudija. U to vreme, tako je bilo. Premeštaju te, pa smo posle toga četiri-pet godina živeli u Srebrenici. Tamo sam išao u školu. Ja sam od četvrte godine učio harmoniku i uvek sam išao u školu, u kojoj je moja majka predavala. Ona je bila učiteljica do petog razreda. I, onda sam nakon škole sačekivao svoju majku u dvorištu, ona nosi harmoniku, i po snegu, ili kiši, vodi me kod učitelja harmonike.
  Ali, više od učitelja harmonike kome se ne seća imena, za litl Olivera su značili kremanski vašari. Tamo, u vrevi srbijanskog znoja, u tom pagansko-hrišćanskom kazanu, čiji su zvuci svojim brujanjem i pitoresknošću utopljenom u paorske kostime, u poetiku šajkače, nadilazili dragačevske ciganske trubadure, izbaždaren je Oliverov muzički nerv, koji će puno godina kasnije, usred osvojenog Beograda eksplodirati u jednu od najprivlačnijih melodika zabeleženih na balkanskim kordinatama.
  Zvuk noćnog Beograda, začet je zapravo u srcu ruralne Srbije:
  – Ja sam već u drugoj ili trećoj godini, išao na vašare u Kremnima. U Kremnima su bili čuveni vašari, i uvek sam ja cupkao. Stalno sam molio roditelje da me vode tamo gde je muzika i gde igraju. Kupuje se bižuterija, licitarska srca i frulice.
  Moj đed Milan Mandić, stalno je vikao: "Ej, ćoro, šta si rodila ovoga bre, od njega čovek nikad neće biti. Ceo dan svira, udara u neke... talambase."
  Tako je Oliver od Kremana do Arilja, od vašara do vašara, jašući na konju, sa babom i đedom, uz proju i gužvaru, sa majkom i harmonikom u naručju, okružen i zaglušen klepetom kokošiju, zadojen mirisom Srbije, učio muzički zanat. Slušao i svirao užička kola.
  – Znam preko dvadeset kola – kaže – to je srpska muzička abeceda.
  To je azbuka Srbije, sve do Srebrenice, koja će posle postati poznata po nekim drugim stvarima.
  Tri godine Kremana, četiri godine Arilja, sedam godina vašara, pa onda Srebrenica, novi učitelj sviranja, pa Obrenovac. Tu Oliver završava osnovnu školu i započinje muzičko školovanje. Na rubu Beograda, u godinama u kojim klinci izvode prve muške inicijacije, od cigareta do devojčica, kada se uz fudbal uče mačizmu Oliver, slično mladim muzičkim genijima iz holivudskih filmova, živi usamljeničkim životom, izolovan od svih, apsolutno predan muzici, šest godina po jednom receptu koji podseća na ideju klasika klavira. Najpre škola, zatim, autobus, Obrenovac–Beograd, viršle kod Londona, pa muzička škola Stanković, svađe sa predavačima čiji mediokritetski nivo nije mogao da parira autoritetu Oliverove majke, savršenog hipersenzibilnog pedagoga. Sukobi sa čistačicama i domarima, koji mu ne dozvoljavaju da u nekoj skrajnutoj prostoriji, do povratka autobusom za Obrenovac, nakon časova, isproba svoje, ko zna kakve ideje, od Olivera grade tvrdog osobenjaka, koji je svoju emociju predanu harmonici pa zatim kroz školu i klaviru, spreman da štiti pesnicama. Spreman da iskaže najekstremnijim incidentom, da se tuče, da porazbija prozore u beogradskom hotelu Ekscelzior, da potegne štanglu.
  Na relaciji Obrenovac–Beograd, formiran je neobični Oliverov ego, razapet između najosetljivijeg najtananijeg sentimenta, naslonjenog na fascinantnu vezanost sa majkom i grubog delikventnog naboja, momka samca, dečaka sa vašara, koji je poput zverke, spreman da napadne, da nepredvidivo iz odbrambenog garda, krene u akciju.
  Kao mladi Brando, Oliver će svom najranijem obrenovačkom bendu dati naziv "Mladi lavovi". Kao što je nekad cupkao po vašarima, Kremna–Arilje–Srebrenica, sada sa svojim bendom, u duhu bit-generacije svira po provincijskim punktovima, Barič, Ostružnica, Umka, Zabrežje: "Dom JNA u Obrenovcu nam je bio kao Medison Skver Garden." Onda, naravno, slede letnje gaže, ferijalni domovi uzduž Makarske rivijere. Standardi, od Otisa Redinga do Mankisa. Sikstiz!
  Ali, Oliverova opsednutost klavirom se nije uklapala u duh šedesetih, mada njegov potonji imidž u priličnoj meri evocira ekscentričnog namćora bubnjara (u "Lavovima je udarao bubnjeve), kakvi su bili svi ti engleski čupavci, od Kejta Muna ("Who") do bubnjara Enimalsa, Manfreda Mena ili, konačno, Bitlsa.

Rat protiv uskurčenog Beograda

  Tipično za muzički naobraženog momka, Oliver od samog početka demonstrira elitistički afinitet. A on je, tih šezdesetih, značio okretanje džezu. Za razliku od popaljenih diletanata, koji veruju u bazični rokenrol ritam (bubnjevi i tri gitare), zaljubljenik u klavir, u srednjoj muzičkoj, otkriva džez, i pronalazi društvo zaljubljenika, posvećenika u ekskluzivni zvuk. Mnogi od njih će, potom postati, ako ne slavni, ono bar kult-figure beogradskog muzičkog panteona.
  – Bora Longa, Nebojša Ignjatović, Žarko Kalinić... Mi smo bili kao jedan tim koji se družio i koji je svaku noć sedeo kod Saše Habića, u stanu slušali muziku i maštali. Saša je svirao violončelo. A taj instrument nije baš nešto voleo, taj zvuk. Imao je naročiti odnos sa tim instrumentom, sa čelom, ali je još više imao sposobnost producenta, savetodavca, čoveka koji sugeriše pravu ideju i usmerava te... U to vreme su bili u modi Bitlsi i Stonsi, slušali su se Stefenvulfs i Mango Džeri, ali mi smo krenuli drugim putem, Majls Dejvis nam je bio tata, fascinirao nas je Herbi Henkok, to je bio naš svet.
  Ovo je prva beogradska etapa "provincijalca na putu afirmacije". Otac je pravobranilac na Paliluli, majka učiteljica u "Oslobodiocima Beograda", stanuje u 27. marta, u komšiluku sa Arkanom, prvo u broju 67. pa onda u 56. Uvek opsednut kvalitetom i perfekcijom, Oliver koristi i svoje slabosti. Pošto treći put ponavlja razred u "realki", uspeva da se useli u školsku klupu sa najlepšom Beograđankom. Ona će mu roditi sina Darijana, koga samo jedno slovo u imenu razlikuje od Dorijana, sina gurua beogradske pop-ezoterije slikara Vladimira Jovanovića (beogradskog Timoti Lirija i Vorhola u jednom), u čijem će ateljeu nešto kasnije Oliver probiti naredni točak svesti, bez kojeg sigurno ne bi bilo "Beograda noću".
  Dok nas Darijan, u čijem je liku sintetisana majčina lepota i Oliverov etitjud, poslužuje pivom i čajem, Oliver kaže: "Nismo se videli petnaest godina. Došlo je vreme da nešto započnemo zajedno!"
  Darijan se diskretno osmehuje, on je jedva nešto stariji od litl Olivera, koji `69. ili će biti sedamdesete, ohrabren autorskim istupima Borisa Bizetića (Kad jednom vidiš Mariju) i Nebojše Ignjatovića, u muzičkim krugovima znanog kao Nebe Lenon (Dogovor iz 1804-te) pravi svoju drugu po redu grupu, čije ime sve govori – "Oliver".
  Kada je, nešto posle, sa svojim prijateljom, beogradskim muzičkim vagabundom, čovekom koji je imao muda da odjebe Kornelija, snimio singl, posvađali su se da li prvo ide ime Oliver ili Prele. Spor je morala da razrešava Oliverova majka koja je kao i uvek uzela sina u zaštitu, a nesalomivi Prelević je morao da ustukne pred njenim "kremanskim" autoritetom.
  Za razliku od obrenovačkih "Mladih lavova" koji su svirali trendi "rokenrol", sada već osokoljeni Era, koji poteže štanglu na svakog uskurčenog Beograđanina, kojem smeta njegov užički akcenat, isteruje muzičku pravdu.
  U dosluhu sa Lazom Ristovskim, pravi instrumentalnu muziku. Dok drugi prepevaju tupave "ša-la-li-je" refrene anglo-saksonskog mods-saunda, Oliver sam komponuje. To je taj momenat koji ga udaljava od očevog sna, da bude pravnik i majčine ideje da ga vidi kao muzičkog pedagoga – "u Bariču", reći će Oliver, u retkom trenutku distanciranja od majčinog autoriteta.
  Muzika koju on pravi, naslonjena na njegove rane džez ili u najboljem slučaju džez-rok autoritete, jedva da ima ikakvog dodira sa beogradskim pop-senzibilitetom koji vibrira u ritmu bitlmanije. Začudo, pa i na Oliverovo tadašnje iznenađenje, bilo je onih koji su – imali ili nemali sluha – već tada pokazali sluh za njegov neobični ekskluzivizam.
  Ako je refleks Pece Popovića, proizilazio iz potrebe da se suprotstavi zagrebačkoj publicističkoj rok-osovini, Dražen Vrdoljak–Darko Glavan, biće da je refleks današnjeg savetnika nikog drugog do predsednika savezne republike, bez obe federalne jedinice, g-dina V. Koštunice, mlađanog Saše Tijanića bio inspirisan Oliverovim "Poji Mile volove na reci" – bekgraundom. Bilo kako bilo, da ne bi Saše Tijanića, grupa "Oliver", za koju je retko ko bio čuo, a kamoli je video ili slušao, teško da bi tako pompezno ugledala svetlosti pozornice.
  – Prvi naš koncert je bio 1972. godine u Hali sportova. Tada je Saša Tijanić radio te hit parade... Mama mi je dala pet hiljada maraka – da ja odštampam sto hiljada plakata i da tapaciram ceo Beograd. Ona mi je, u stvari, jedini mecena bila ne bi li postao profesor muzike u Bariču...
  Međutim, Saša Tijanić nas zove i kaže – 2. januara imate koncert i prvi nastupate. Tad su tu bile Grupa 220, Bumerang, iz Kopra, Pop-mašina... I mi se tamo pojavimo prvi. Zamislite, kad sam ja pijanino iz kuće preneo u Halu sportova na Novom Beogradu. Ljudi su se krstili. Prvi smo, a niko za nas nikad nije čuo u životu. Ja sam i cilindar bio stavio na glavu. Tu je bio Petar Popović, koji je jedini pored Saše Habića, Žarka Kalinića i Bore Longe, odmah ukapirao šta ja to radim. Ja sam u orkestru u ono vreme imao flautu, klarinet, akustik, pijano, konge, bubnjeve. To je bio prvi nastup grupe "Oliver", 2. januara 1972. godine.
  Sve ozbiljno, instrumentalno, bez ikakvog pevanja. Ljudi su zaista bili šokirani.
  Naše stvari. Sve moje... I tako je ta priča krenula. Proneo se glas u Beogradu kao – ima neki klinac, koji nije normalan, i koji strašno svira. Ima i bend koji takođe odlično svira.
  Držao sam probe po šest sati dnevno. Ali, jednostavno, ja sam bio marginalac, instrumentalna muzika nije još bila u trendu. Slušale su se Proarte, Ju-grupa je stigla iz Londona, oni su bili zvezde. Tek posle se pojavljuju Bijelo dugme i Smak...
  Sredinom sedamdesetih, od `72. od instrumentalnog "Olivera" do Oliverove fabulozne "Beogradske reprezentacije" na pretencioznom "Bum-festivalu `76". divlji dečak iz Kremana, koji je uprkos majčinim željama, da ne bi postao provincijski profesor muzike, odustao od muzičke mature, uprkos tome što njegovi ekstremni afiniteti odudaraju od beogradske aktuelne scene, svojim razbarušenim talentom i fajterskim gardom, zapravo, pokazuje intuitivnu srodnost sa tekućim svetskim trendovima.
  Njegova potreba da dosegne apsolutni vrh, da pobedi i prekorači Beograd, u potpunosti odgovara londonskoj atmosferi, instaliranju super-grupa, koje, vođene istim oliverovskim uzorima (Majls Dejvis i sl.) žele da se nekako oslobode "je-je-je" kompleksa. Čak i Bitlsi transcendentalno meditiraju. Lenon, od lakok tamburaša, prerasta u filosofa i proroka.

Sve je to bilo zbog Bregovića

  Oliver odlazi u London. Po ujakovoj preporuci (svi su sanjali ujaka iz Amerike, samo je Oliver imao ujaka iz Srbije), tamo ga "mercedesom" dočekuje ambasador, drug Dobrivoje Vidić, i pomaže mu da za tričariju od desetak hiljada funti nabavi najbolju moguću opremu za svoj bend. Ali, po povratku u zemlju, Oliver demonstrira svoje drugo lice, koje je zaista netipično za srpski mentalitet. Opsednut vrhunskim vrednostima, on se bez ostatka predaje autoritetima, on bez distance priznaje idole. Kao što će, puno godina docnije, Čiku Koriji poljubiti ruku, kada mu ovaj dođe u studio da svira za srpskog vunderkinda, Oliver je u to vreme bio naprosto opsednut Kornelijem Kovačem, kojem je, sa Borom Longom, nosao instrumente, kupovao pljuge i burek, uprkos tome što mu Bata nije dozvoljavao da prisustvuje probama ("osećao je već tada ozbiljnu konkurenciju"), svoje instrumente, preskupo plaćene, zahvaljujući očevom bogatstvu i majčinoj privrženosti, oduševljeno će ustupiti Korni-grupi, ponosan što njegovi uzori, zahvaljujući njemu mogu da proizvedu vrhunski zvuk.
  Pre nego je stigao da formira svoju "Beogradsku reprezentaciju" Oliverova oprema je već bila izraubovana:
  – Ja i sada, kad sretnem Kornelija, poljubim ga, i grleći ga, kažem mu: "Ti si moj učitelj!" A on se nekako stidljivo smeška, kao da ne zna na šta ja, zapravo, mislim!
  A Oliver, u duhu onoga što prezimenjak njegove majke, brat velikog srpskog slikara Miće Popovića, Vladimir Popović, naziva "sindromom dunavskog seljaka", uvek govori nedvosmisleno, bez trunke hipokrizije, baš ono što u tom momentu misli.
  Samo je ta blagorodna prostodušnost mogla da iznedri čoveka koji je na muzičkoj sceni, u svakom trenutku, kao početnik, kao zvezda, a pogotovo kao potonji urednik u PGP-u, otvoreno uživao u uspehu svojih idola, svojih kolega i svojih rivala.
  Samo je čovek tako neobične neposrednosti, pomalo zapanjujuće nepatvorenosti, mogao istovremeno da bude fanatično opsednut klavirom, za kojim će provesti sate, misleći na džez majstore koje treba da sustigne, i poput "malog od kužine", kao frenetični "rud-boj", servilan lokalnim velikanima pred kojim se poput đaka-prvaka, klanjao:
  – Šunjao sam se bojažljivo po Domu omladine, samo da pipnem sanduk u kojem je bio Kornelijev hemon! – kaže, posle svega, još uvek detinjasto.
  Takav Oliver mogao je istovremeno da sanja svoju muziku, ali da se fascinira Smakom, Korni grupom ili Ju-grupom. Kako onda, tako i sada: "Odlično je da Čola prepuni Zvezdin stadion – danas, to znači da ću ja sutra Partizanov!"
  Svojevremeno je, jedanput davno u zaboravu, jedva dočekao poziv Yu-grupe. Valjda su braća Jelić, posle povratka iz Londona, bili shvatili – da dalje ne ide bez klavijatura. A Oliver je tih godina, u Beogradu, bio sinonim za klavir, kao što će to docnije u Londonu postati Elton Džon.
  – Pičketina – kaže Oliver – nikada nije dobio štanglu u glavu!
  To kaže momak koji će osamdesetih svojim homoerotskim imidžom izazvati pravu histeriju kod balkanskih mačo-primata.
  Ali, kontradikcija je i Oliverov stil, i Oliverova filosofija, kao npr. antinomija lojalizma i individualizma.
  Taj nespojivi spoj će, na Oliverovu sreću, prouzrokovati i krah njegovog integrisanja u Yu-grupu i znatno kasnije, pošto iza sebe bude već imao dva hitmejkerska singla, u Tajm. I jednima i drugima se najiskrenije divio, a poziv u obe grupe smatrao je svojom apsolutnom satisfakcijom, iako će njegova originalna muzika uskoro po svemu nadmašiti njegove idolatrijske opsesije.
  Najpre, incident sa Yu-grupom, koji prethodi skandalu sa "Beogradskom reprezentacijom":
  – Vežbam sa Yu-grupom njihov novi album punih sedam meseci. Jednog dana dolazi Goran Bregović i kaže Dragom i Žiki: "Je l` bolan je l` možeš ti, nije mi stigao bend, Je l` možete da prekinete probu da idemo u studio da snimimo – Šta ću nano dragi mi je ljut." Oni odmah kao dobri i vaspitani ljudi iz Beograda, kažu – važi. Kad su se oni dogovorili, ja kažem – ne važi. Kako ne važi? Pa, rekoh, tražim 150 maraka da sviram tu matricu. A Goran se tobože zbunjeno okrene prema Dragom: "Šta ovaj priča?" A Dragi me smiruje: "Šta ti je?" Ne popuštam. "Ne, ne. Dragi, sve što je u interesu Yu-grupe, ja ću da radim. Ali ovo je posao van Yu-grupe. Ja trenutno koštam 150 maraka." A meni Dragi kaže – marš iz benda!
  Uzmem mini klavijaturu i sve polomim u Pinkiju. Spakujem se i odem. Naravno, to je bila moja sreća što me je Dragi izbacio iz benda.
  Oliver tako misli danas, ali u to vreme sigurno tako nije mislio, inače ne bi ponovio istu "grešku" sa zagrebačkom grupom Time. Ali, Tajm (prvi album) i Josipa Lisac (Dnevnik jedne ljubavi), uz pokojnog Milana Mladenovića (biće da je tu Meklaflin posredovao) Oliverove su nepromenjive muzičke zakletve.
  Kada se `72. pojavio Tajm Jedan, Dado, Vedran Božić, Mario, Ratko Divjak, Pop-Asanović i Lambert, postaju Oliverovo muzičko sazvežđe. Iako u međuvremenu svira za Nemečeka u Pop-mašini i ekspresno prolazi kroz Yu-grupu ("Izbacili su me kao poslednje govno..."), Oliver na primeru grupe Tajm kapira da je ono što nedostaje njegovom muzičkom konceptu, vokalna linija. Uostalom, Ajsak Hejs, Stivi Vonder i Kvinsi Džons već kod njega formiraju otvoreniju muzičku aspiraciju. Tajm je tada nudio izmirenje popizma i elitizma.
  – Onda ja pravim grupu "Oliver" i "Beogradsku reprezentaciju". I pojavljujem se na Bum festivalu 1976. godine. Reprezentacija: Lazar Tošić na bubnjevima, Robert Nemeček bas-gitara, Zoran Božinović, gitara, Jovan Maljković, Goce Dimitrovski, duvačka linija, Maja Odžaklijevska, pevačica... Pa, uzmem dvosed u koji sednemo ja i Maja Odžaklijevska, pa iznajmim tri "mercedesa". Tog dana, recimo, u Topčiderskoj noći – doručak. U hotelu Jugoslavija – ručak. Probe. Pa onda, ja preko mojih navijača, Delija i Grobara, aktiviram 600 klinaca sa transparentima, "Oliver-Guliver – svi te volimo", pištaljke, ovo, ono. Mi smo vežbali, vežbali, vežbali, ali ja nabacim pirotehniku, najjaču što postoji. Sve: Samo da trešti... Krenemo mi da sviramo, puknuše one bombe, ona pirotehnika, Jovan Maljković i Stjepko pobegoše sa scene. Posle – i Maja... Orkestar se raspao. A cela hala "Pionir" viče: "Oliver-Guliver"... Međutim, ja vidim da tu ništa ne funkcioniše. Uhvatim – i polomim sve... Sve izlomim. "Mercedesi" napolju, haos čoveče. Raspad! I ja kažem – gotovo.

Majstor da sve razbije i polomi

  Posle toga, za pet stotina ljudi u Cepelinu, bio je to Taš klub, te večeri napravim, besplatno piće i klopa, celu noć. I napravim sešn sa grupom Tajm. Svirali smo celu noć. Pop-Asanović, ja, Vedran Božić, Točak, Janez Bončina, Dado Topić. Zamisli – pet stotina ljudi, jedu i piju na tvoj račun. Ja, kao, posle uspešnog nastupa, jebo sam im kevu, sad ću ja da častim sve tamo. I tako se nastavi. Fešta. U pola noći, pojavljuje se Prele koji dođe na šank i kaže: "Dajte mi jednu votku." Oni kažu – sa ledom ili limunom? On kaže – svejedno – daj duplu. A ona kaže – izvolite. Prelević se uhvati za džep i pita, koliko to košta. Kažem – večeras je sve za džabe. Prele kaže – daj litar... (smeh). I tako ceo Bum festival je proveo noć u Cepelinu slaveći. Nakon toga se pojavljuju feljtoni u novinama, niko ne piše o kvalitetu Tajma ili Smaka. Sve naslovne strane: "Polomljeni instrumenti – Oliver Mandić polomio sve".
  Takvo je to vreme bilo. Tada sam apsolvirao medije.
  Ali, Litl Oliver nije za uzora imao Litl Ričarda, ni onomad, dok je cupkao uz harmoniku na vašaru u Arilju, ni docnije, dok je gulio autobus iz Obrenovca ka Stankoviću, da bi danonoćno vežbao klavir, niti kasnije, kada će sa Habićem, Vlajkom i Borom Longom, uz Nebeta, tragati za henkokovskom inspiracijom, ni tada kada je poremetio jugoslovensku diskografsku scenu, stigavši niotkuda poput holivudskih junaka.
  Samo momak žestoke opsesije može takvu karijeru podrediti višoj ideji, samo neko koga, zaista, ne provocira ideja slave, neko ko ima sve, i traga za smislom.
  – Ja posle napravim pauzu od tri godine. Nisam nipošto hteo da izdam ploču, dok sam nisam bio s njom zadovoljan. Ali, stiže mi poziv iz Zagreba, da dođem u grupu Tajm kod Pop-Asanovića. Prave ponovo Tajm. Ista postava snova – samo još ja u bendu. A ja, čovek koji tog trenutka imam petnaest klavijatura – takav imidž kakav imam. Sve se zna – ko šta zna. Ti ne možeš nikoga, bar na ovom našem podneblju da foliraš. Zovu me Dado Topić i Miha u "Jugoton", i kažu – hoćeš li da sviraš u grupi Tajm. Oni hoće ponovo da je ožive. Ja nikad sretniji na svetu, da se otarasim ove bede, uvek sam maštao da budem u funkciji nečije ideje i jednog Dade Topića, koga obožavam, koji je autor kome se divim. Kažem: "Kevo, daj mi 50 000 maraka!" Kupim kombi, i natovarim sve svoje instrumente i dođem u Zagreb, pravo u hotel "Interkontinental". I javim se Dadi – stigao sam.
  "Super, vidimo se sutra. Dođi tamo u Dubravu, ima neki studio."
  Ma kakvi, ja sam ustao ujutro u pet sati, došao tamo, ali portir neće da me pusti unutra. Rekoh – ja sviram u grupi Tajm, imamo snimanje. Kaže, imate snimanje od dva popodne: "Šta ćeš ti ovde u šest ujutro! Da kradeš kasete, ploče..."
  Probudim ja i Mihu i sve, tada je bio Majnarić direktor, čuveni Majnarić. Dobro, držao me ispred kapije do osam sati, i onda je stigao Siniša Škarica, a ja kažem: "Zovi mi Majnarića!" Pošto Škarica – mislio sam da ne kapira o čemu se radi.
  Međutim, to srpsko ludilo, utiče na civilizaciju. Svi se sklanjaju od budale. Mene to ne interesuje, misle li da sam ja budala, ili nisam. Ja sam sad član grupe Tajm – i možeš da mi duvaš. I pustiše oni mene.
  Ja sam od devet sati do dva sata, nameštao klavijature. Prva proba. Sa idolima, ... Ratko Divjak, Marijan... Dolazi Dado, tupavko. Uvek mi je bio tupav. Sad mi je bio najtupaviji. I onda sam shvatio da se ta karijera završila na Makedoniji – Da li znaš da te volim. Treba ti da napraviš toliko ploča da bi imao samo dve pesme. Dolazi Dado, ja ga ljubim. Srećan sam: "Pa, u grupi sam Tajm, čoveče." Živim u Interkontiju. Ja namontiran, brži sam od njih, sporiji od njih, i obrazovaniji od njih. I, na sve spreman. Brzo se pročulo šta se dogodilo ispred kapije. Napravim i neko sranje ispred Interkontija, i Dado Topić meni kaže ovako: "Slušaj, ti si sada u grupi Tajm i ne možeš da se tako ponašaš."
  A ja njemu:
  – Slušaj ti, idolu moj, ja ću da se ponašam kako ja hoću, to je van interesa grupe Tajm. I moj život je moj život. Sve što je u okviru Tajma je interes grupe Tajm. Ja ću da budem manji od makovog zrna. Jer mi je čast što sam ovde sa vama. Ali, što ću ja da jebem noćas Alku Vujicu, Vesnu Vrabec ili Doris Dragović, što te, bre boli kurac. Da li sam se ja tukao u Dubravi, ili kockao, ili igrao bilijar, ili nekog udario na Sljemenu, na ručku, šta to tebe zanima.
  On kaže – E, to tako ne može.
  Rekoh – Ne može!
  Ja se spakujem i kažem: "Marš u pičku materinu." Pokupim svoje instrumente, upalim kombi i vratim se za Beograd.
  A poenta priče, kad sam odlazio, kad sam se spakovao, okrenuo se, i pitao ga: "Je li bre, kakve to veze ima sa muzikom!"
  Okrenem se – i odem. Nikad nisam zažalio zbog toga, ili bilo čega drugog, što sam na svoju ruku uradio u životu.

[Tex Murphy]

Sjajno!  

[crippled_avenger]

set pics sa snimanja HURT LOCKERa

[crippled_avenger]

[crippled_avenger]

[crippled_avenger]

99 Francs
(France)
By LISA NESSELSONA Pathe release of an Ilan Goldman presentation of a Film 99 Francs, Pathe, Arte France Cinema production, with participation of Canal Plus and CineCinema. (International sales: Pathe, Paris.) Produced by Ilan Goldman. Executive producers, Catherine Morisse-Monceau, Marc Vade. Directed by Jan Kounen. Screenplay, Nicolas and Bruno; adaptation, Jan Kounen, with complicity of Frederic Beigbeder, based on the novel by Beigbeder.

An overpaid, cocaine-addled Parisian ad man is so disgusted by his craven, manipulative profession that he kills himself in "99 Francs." Wait! No, he doesn't. Well, maybe he does. Jan Kounen, the Carlos Castaneda of hipster helmers, injects a massive dose of pleasingly hallucinatory visuals into this screen adaptation of Gallic media gadfly Frederic Beigbeder's zeitgeist-nailing novel. Pic features yet another zesty, near-irresistable perf by Jean Dujardin ("Brice de Nice," "OSS 117") as smartass creative type Octave, whose professional success holds the germ of personal failure.
Predominantly young auds are turning out for the film, released Sept. 26, a stylish roller coaster that deploys the kinetic vocabulary of cinema and advertising to denounce the hollow center of consumer society.

Beigbeder's book -- amusingly retitled "14,99 euros," followed by "6,20 euros" for the paperback, after the franc bit the dust -- has sold over half a million copies since its publication in 2000. Pic's action is set in 2001.

Kounen was a smart choice, as his 2004 feature "Blueberry" (certainly the costliest and least commercial hallucinogen-themed Western ever made) and docs "Other Worlds" and "Darshan" all posit spiritual realms ordinary noggins can't begin to comprehend. Kounen got his start in advertising (prior to making notorious short "Vibroboy" and his splashy 1997 feature debut "Doberman"), and he ably illustrates how literally sickening it is that $500 billion a year worldwide is spent plugging predominantly useless products, when a fraction of that, per the United Nations, would alleviate world hunger.

At pic's outset, whirling kaleidoscopic imagery morphs into a sardonic billboard. It's a rainy night, and Octave is about to leap off the skyscraper housing his employer, mega-agency Ross & Witchcraft. All Octave ever wanted was to create ad campaigns. He got his wish, but it led to the voiceover realization that "Man is a product like any other, with an expiration date. Everything is transitory: love, art, planet earth, you, me -- especially me."

Helmer uses gobs of techniques from the digital arsenal to establish, in flashback, what the world looks like to unraveling Octave, a leading light at R&W. Octave and his sidekick Charlie (Jocelyn Quivrin) present their latest concept for a commercial to the agency's biggest client, a dairy products giant.

Their ad, for a low-calorie yogurt, is funny in a sexy and cerebral way, but the CEO wants something more conventional to appeal to harried housewives. The switch in tone proves to be a turning point in Octave's coke-snorting life. When Octave is too cavalier toward g.f. Sophie (Vahina Giocante), who then leaves him, nothing makes him feel better for long.

Drama hinges on whether Octave will play along with the client and outdo himself in the unconscionable exploitation of hapless consumers, or find a way to rebel from within the system.

Pic seems like a fairly standard, if extremely stylish, tale for much of its running time, only to bifurcate into less expected territory. Post-credits coda shows how one of history's first commercials was benign, but the devil is in the details.

As came to pass concerning "Wall Street's" Gordon Gecko, who was not intended as a role model but became one anyway for a certain segment of society, some viewers may miss the pic's message about advertising being anything but neutral and benign. Ironically, this cautionary tale has enough seductive razzle-dazzle and allure to be mistaken for a commercial for life in the really, really fast lane.

Frantic venture borders on exhausting, but boasts a few exceptional highlights. These include Octave's attempt to convince a model family that nobody on earth lives or speaks in slogans the way they do, and an animated seg in Miami in which Octave, Charlie and a model swallow mystery pills and go cruising in a convertible to cream pedestrians.

The late Stanley Kubrick would have recognized vast swaths of the classical score pic happens to employ.

More than one option(Co) StudioCanal
(Co) Canal Plus
More than one option(Co) Arte France Cinema
(Co) ARTE France
More than one option(Co) Doberman
(Film) Doberman
Camera (color, widescreen), David Ungaro; editor, Anny Danche; music, Jean-Jacques Hertz, Francois Roy; production designer, Michel Barthelemy; costume designers, Chattoune and Fab; sound (Dolby), Laurent Lafran, Alain Feat, Jean-Paul Hurier; visual effects supervisor, Rodolphe Chabrier; associate producer, Catherine Morisse-Monceau; assistant director, Mathias Honore; casting, Pierre Jacques Benichou. Reviewed at MK2 Odeon, Paris, Sept 30, 2007. Running time: 102 MIN.
With Jean Dujardin, Jocelyn Quivrin, Patrick Mille, Vahina Giocante, Elisa Tovati, Nicolas Marie, Frederic Beigbeder, Dominique Bettenfeld

[crippled_avenger]

British director Tony Kaye says he learned a lot since "American History X" was literally taken away from him. Older and certainly wiser, Kaye spent 15 years making his powerful black and white documentary "Lake of Fire." In this candid conversation with Paul Fischer, Kaye discusses the film and the mistakes he made with his initial foray into Hollywood.

Question: One of the controversial aspects of Lake of Fire is the abortion sequence. Did you always intend to visually show the abortion? Was that something that was organic in your approach to this piece?

Kaye: Yeah. I mean, it had to do with my curiosity as an artist and a filmmaker and I was very curious to see what it was, actually. I never thought in a million years that I would see it in such a way that I did. But in the process of the film, it became apparent to me that I started off as a pro-life film, you know? I mean, really, still within the film, there is the hard truth, which is what the pro-life organizations show - you know, the fanatical pro-life organizations show to scare people off from having that type of abortion. And in fact, they showed it to Michael Griggs and he ended up killing a doctor. Lake of Fire is really an investigation into the hard truth and that's why I have to show abortions myself, to show you, "Well, that's what it really is."

Question: Do both sides of the debate feel that you've shown them in the correct light?

Kaye: Well, I haven't really shown it in the Bible Belt yet, so I don't know how they're gonna view it. I mean, I've had very good reactions from pro-choice and they actually think it's a pro-choice film, which is great. It's not, but they think it is - well, maybe it is a pro-choice film.

Question: It's a very cinematic film, obviously, with the black and white, your use of music, the way it's put together, so it was your intention to do more than just a standard documentary. Was it always your intention to be as broadly cinematic in your approach?

Kaye: Well, again, I mean, it's a film and a documentary film, because that's the genre that it falls into. But if you're making a film, you've got to utilize some sort of film sense, you know?

Question: What did you learn the most by the whole American History X episode and what did that teach you about Hollywood politics?

Kaye: Well, you know, I learned a lot of very personal things, with American History X. But that depends. I mean, I was really egotistical, and I ran into a wall and that kind of torpedoed my career, you know? I kind of did it on purpose, because I felt, I guess, deep down I didn't have the skill to deal with things necessary you need to deal with when you're making a film. I didn't understand a lot about the rhythms of life, about reactivity, and you can't live a reactive life. So I was very egotistical, and arrogant and I learned that that doesn't work. I am a fan of America, of American culture, and American films, and I went there to make American films which is what I've been doing. But in a way, I just kind of got going, as a filmmaker. It's taken me a long time to really figure it out.

Question: Has Hollywood forgiven you, do you think?

Kaye: I don't know, really. I mean, I think they're certainly intrigued now with Lake of Fire and I think with Black Water Transit, that I'm finishing now, which I'm quite excited about and it's is a narrative film. So I think they will. I mean, my goal, really, as a filmmaker, is about performance, about acting, about getting back to it and the special effects that I'm more keen to utilize. So, I think that I can get good performances from people, because I had a very rocky past myself. I understand up, down, in the middle, to one side. When I work with a performance artist - I like to think that's what actors are - I can elicit the best they've got. So, I think it takes me a long time to kind of get there.

Question: Can you talk about Black Water Transit,

Kaye: Yeah. Yeah, it's a story about a number of people who bump into each other in New Orleans, three months after the flood and about it's actually a story about an African-American family that sort of reacting and reactivity and how that doesn't sort of work.

Question: Who have you cast in this?

Kaye: It's got Brittany Snow, Lawrence Fishburne. Karl Urban, Beverly D'Angelo, Steven Dorff, Justin Martin is the kid actor who was the lead in Lion King. Aisha Tyler, Bill Cobbs.

Question: Is the movie going to Sundance, do you think? Is it going to be ready in time?

Kaye: I don't quite now. I'm scheduled to completely finish the film by April, so, I don't know. I think that they're looking at, like, picking up at Cannes, actually.

[crippled_avenger]

Krip, znaš koji je film napravljen s tobom kao ciljnom grupom?

DECOYS.

Da si ti Kanađanin, ti bi ovako nešto pisao.

1.   sve se vrti oko sexa
2.   tačnije, oko gubljenja nevinosti
3.   sa mnogo coitus interruptusa
4.   sa nešto malo coitus-horroruptusa
5.   sa sisatim plavušama
6.   sa nigra-mjuzakom, uz nešto malo ljigavog popa
7.   sa gomilom situacija iz teen-komedija
8.   sa comic-sidekickom glavnog lika koji izgleda pljunuti ti (Ok, možda neko kilo manje )
9.   sa određenom dozom homoerotike između njih dvojice
10.   sa nešto malo patetike

DECOYS je natprosečno dobar teen-horror (plus je, pored ostalog, to što su glavni glumci zaista mlađi od 20 godina – što u USA 'teen-horrorima' retko biva), pošteno odrađen, sa odličnom glumom i dobrom dozom duha.
Istina, film funkcioniše pre svega kao teen, mnogo manje kao horror (suspens- 0, krvi- nimalo, cgi-slab, monstrum- poor man's Sil...), ali horror momenti su ovde ionako samo metafora za male rite of passage, pa ih i ne treba previše bukvalno shvatati.
Najmanje ubedljiva stvar u svemu je da se glavni junak ceo film muva s nekim alien-plavušama, dok mu prelepa crnka izigrava 'drugaricu'.
DECOYS je prijatno iznenađenje, bez posebnih ambicija, ali simpatično u svojim skromnim okvirima.

Ovo je svojevremeno napisao Ghoul na Crippled Corneru, ima tome pat godina, i evo konačno sam pogledao DECOYS, courtesy of Kunac.

U poslednje vreme sam malo konfuzan sa beleženjem stvari koje sam gledao na Corneru, kako zbog posla tako i zbog toga što sad u novim tehničkim okolnostima gledam više filmova pa ne stižem sve da zabeležim po redu, pa stoga postoje jedno tri filma sa kojima kasnim.

U svakom slučaju, DECOYS lives up to everything Ghoul said.

Reč je o dinamičnoj, derivativnoj horor komediji koja se u odnosu na naslove poput SPECIES pozicionira kao SCREAM u odnosu na slasher ili kao FACULTY u odnosu na INVASION OF THE BODY SNATCHERS grupu filmova.

Matt Hastings uzima jednu krajnje jasnu, predvidljivu priču i realizuje je sa dosta žara, i pre svega vrlo samouvereno, koristeći svaki trik koji postoji, i usput uspevajući da odli pretencioznosti, i isporučuje odličan programmer, koji ni ne mora da bude bolji od ovoga kakav je.

Naročito treba pohvaliti jednu od najboljih HD fotki koje sam video a za koju se ne bi reklo da je HD da ne piše na špici, mislim da je ovaj film dosta poučan za našu zemlju gde je HD ključni format za snimanje filmova.

U svakom slučaju, DECOYS je dolična zabava za ljubitelje žanra ali ne i za one koji očekuju da svaki jnovi film koji pogledaju povuče čitavu sedmu umetnost korak napred.

* * * / * * * *

[Ghoul]

u međuvr. se pojavio i DECOYS 2, baš me zanima da li je i on uspeo da prebaci prosek i učini se gledanja vrednim... ko prvi pogleda, neka javi!

[crippled_avenger]

Ja sam ga nabavio, courtesy of Kunac, ali koliko vidim kritika ga baš i ne hvali, a prvi je svesrdno podržavala tako da sequel verovatno nije dojneo energiju originala. Uostalom, promenjen je i autorski tim. Pa ipak, verovatbo ću ga uskoro pogledati...

[crippled_avenger]

Posebno lud momenat je to sto su na DECOYS 2 radili ljudi koji su bili upleteni u REVENGE OF THE NERDS, a cela fransiza dolazi iz kuhinje iz koje su dosli i SCREAMERSi...

[crippled_avenger]

Par zanimljivih Polimčevih tekstova:

Gay momenti u YU kinematografiji
Piše: Nenad Polimac

--------------------------------------------------------------------------------

Lisice
Krajem šezdesetih godina jugoslavenska je kionematografija bila jedna od najradikalnijih u Europi, a bavljenje homoseksualizmom vrlo je često predstavljalo provjereno sredstvo provociranja


U proljeće 1961. godine pred zagrebačkim kinom Lika u Ilici 10 (danas Plesni centar u izgradnji) povijao se dugački red u kojem se čekalo na karte za novu domaću komediju "Zajednički stan". Publika je znala da je u pitanju film koji treba vidjeti i nisu je osobito zanimale kritike u novinama što su se podrugivale humoru Dragutina Dobričanina (kasnije ga generacije pamte kao Vasu S. Tajčića u originalnom "Pozorištu u kući"). Već je kazališna predstava bila fenomen koji se nije moglo ignorirati, burleska o ljudima koja se useljavaju u nedovršenu zgradu, jer ne vjeruju jedni drugima da imaju legitimno rješenje za stan. A kada je po njoj snimljen film - u rekordnom roku i - za to razdoblje - s nevjerojatno niskim budžetom, nastala je histerija. Jer, gegovi su u filmu možda bili banalni, no situacije kojima se film bavio - nestašica stanova i nizak društveni standard - bile su neugodno aktualne. U dijalozima se nesmetano spominjalo boga i svece, govorilo se jezikom ulice koji se nije moglo čuti u tadašnjem jugoslavenskom filmu, a kada se sve popularniji beogradski komičar Miodrag Petrović Čkalja u ulozi vječnog studenta Pepija zaderao: "Silans!", u kinu se više ništa nije čulo zbog opće provale smijeha.

Najviše oduševljenja izazivala je scena u kojoj uzorni student medicine Miša (glumio ga je Mića Tatić, nedugo zatim domaćin krasne dječje serije Dušana Radovića "Na slovo na slovo") liježe u improviziranu postelju usred zgrade koja nema ni krova, a gotovan Pepi skida se u pidžamu i ugura se kraj njega. Miša je isprva konsterniran, no kad shvati da Pepi ne odustaje, počinje se namještati kako zna i umije, a njihovo gurkanje povremeno naliči  pozama ljubavnika u seksualnom činu. Da je netko iz publike povikao "Pederi!", vjerojatno ne bi pogriješio.

Miša je isprva konsterniran, no kad shvati da Pepi ne odustaje, počinje se namještati kako zna i umije, a njihovo gurkanje povremeno naliči  pozama ljubavnika u seksualnom činu. Da je netko iz publike povikao "Pederi!", vjerojatno ne bi pogriješio.  
Spomenuta scena smiješna je, jer računa na gledatelja kojem je prizor dvojice muškaraca u krevetu prihvatljiv jedino u komediji, ali je pritom i pomalo subverzivna: u tadašnjoj jugoslavenskoj kinematografiji i samo spominjanje homoseksualnosti bilo je nepojmljivo. Film "Zajednički stan" nastao je mimo uhodanog kinematografskog sustava pa je mogao koristiti malo drugačiju vrstu humora, no u društvu koje je još prije desetak godina osuđivalo svoje građane homoseksualnih sklonosti na kazne zatvora u trajanju od dvije do šest godina čak i vrlo benigne gay aluzije bile su poprilična drskost.  

Zapravo, jedini takav sličan primjer - da se u nekoj sceni zateknu dvije osobe istoga spola u krevetu - nalazimo u filmu "Pukotina raja", koji je 1959. režirao Vladimir Pogačić u produkciji zagrebačkog Jadran filma. Iako nije imala uspjeha u kinima, suvremena urbana drama snimljena po romanu Milana Tuturova obilovala je provokativnim motivima, od prizora bračnog silovanja do spominjanja činjenice kako je pobačaj jedini način da mlade socijalističke obitelji zadrže kakve-takve pristojne životne uvjete. Junakinju koja se žrtvuje za muža i zapušta vlastitu karijeru glumila je Ljubica Jović, a njezinu prijateljicu - kojoj se ona jedino može povjeriti - Tatjana Beljakova. Nakon jedne svađe sa suprugom, Jovićka dolazi prespavati Beljakovoj, i prije nego što usnu dvije se žene nježno pomiluju. Najava lezbijskog odnosa? Ne baš, no gledatelji su zasigurno bili pomalo naelektrizirani prizorom koji u tadašnjoj jugoslavenskoj kinematografiji nije baš bio uobičajen.

Zapravo, homoseksualnost za jugoslavenske filmaše nije postojala sve do liberalizacije društva u drugoj polovici šezdesetih i pojave crnog vala. Manifestno okrenut naličju socijalističke stvarnosti, crni val izabrao je za protagoniste deklasirane tipove, od pijanaca i prostitutki do ideoloških otpadnika i ljudi "problematičnog" seksualnog opredjeljenja. U "Buđenju pacova" (1967.) bivši "ibeovac" Velimir Bamberg (Slobodan Perović) lista knjigu "Mađarska revolucija" Georgea Mikesa, nađenu na stoliću pokraj kauča na kojem spava njegov podstanar student (Milan Jelić), sve dok u njoj ne otkrije dvije fotografije: na njima su student i Bambergov obiteljski prijatelj Milorad (Mića Tomić) u vrlo intimnim pozama. Pedanti bi ustvrdili da film nije politički korektan prema gay populaciji, jer u završnici Bamberg nazove Milorada "pederčinom", međutim nije za podcjenjivanje činjenica da je jugoslavenski film napokon priznao da homoseksualci postoje. S njom ne treba osobito vezati opus redatelja "Pacova" Živojina Pavlovića, ali su scenaristi Gordan Mihić i Ljubiša Kozomara itekako važni kada su u pitanju gay likovi i situacije. U "Vranama" (1969.), filmu koji su sami i režirali i s njime pozvani u prateći program Cannesa, postoji izravna scena homoseksualnog snubljenja, dotad nezamisliva u domaćem filmu, a o "pederima" se neprekidno razglaba i u "Bubašinteru" (1971.), koji je realizirao njihov prijatelj Milan Jelić, tumač biseksualnih likova u "Buđenju pacova" i "Vranama". Junak "Bubašintera" povučeni je mladić (debitant Dragan Radulović), koji očito ima problema s potencijom, što izluđuje njegovu tetu (Gizela Vuković): njezin je brak propao zato što se udala za homoseksualca i sada je u panici da joj nećak ne pokaže slične sklonosti. "Bubašinter" tragikomično pokazuje kako očekivanja sredine mogu sputati pojedinca te da je različitost u takvom društvu upravo pogubna osobina. Za razliku od Mihića, pokojni je Kozomara imao biseksualne sklonosti i znao je s kakvim se predrasudama suočavaju junaci "Bubašintera".

U "Vranama" (1969.), filmu koji su sami i režirali i s njime pozvani u prateći program Cannesa, postoji izravna scena homoseksualnog snubljenja, dotad nezamisliva u domaćem filmu, a o "pederima" se neprekidno razglaba i u "Bubašinteru" (1971.), koji je realizirao njihov prijatelj Milan Jelić, tumač biseksualnih likova u "Buđenju pacova" i "Vranama"
Krajem šezdesetih godina jugoslavenska je kinematografija bila jedna od najradikalnijih u Europi, a bavljenje homoseksualizmom vrlo je često predstavljalo provjereno sredstvo provociranja. Krsto Papić imao je problema na pulskom festivalu 1970. godine, jer su neki članovi žirija smatrali da njegov film "Lisice" (1969.) relativizira komunističku vlast prizorom u kojem narod zdušno prihvaća pad moćnog mjesnog političara, a još ga je donedavno nosio na rukama. Običnog je gledatelja puno više provocirala scena u kojoj se djevojke, prije nego što će nevjestu Višnju (Jagoda Kaloper) povjeriti njezinu suprugu, prepuštaju erotskim igrama u budućem bračnom krevetu. Sociolog bi to opisao kao latentno homoseksualnu situaciju djevojaka u ruralnim sredinama koje si na taj način daju oduška, jer se još ne mogu privinuti uz muškarca, te dodao da se slične situacije događaju među muškarcima u vojsci, pa i u zatvoru, gdje se netko preobuče u ženu kako bi izazivao provalu spolnosti. Ipak, scena u "Lisicama" je zanimljiva, jer je nesvakodnevna i svjedoči o razdoblju kada se nastojalo smišljati situacije koje u životu zasigurno postoje, ali ih film još nije zabilježio.

 Recimo, hvaljeni prvijenac Miše Radivojevića "Bube u glavi" (1970.) bavio se mladićem koji je sumnjičav prema svemu što mu društvo nudi, a kada završi na psihijatriji, ispostavi se da je njegov stres posljedica toga što ga je silovao neki muškarac. Radivojević je scenu kakvu tada nije bilo moguće naći u svjetskoj kinematografiji uprizorio u flash backu, prilično izravno, ali s modificiranim zvukom, i vjerojatno je dvije godine kasnije s ljubomorom gledao "Oslobađanje" Johna Boormana koje je zbog vrlo slične scene proglašeno najradikalnijim filmom toga razdoblja.

U slovensko-hrvatskoj koprodukciji "Maškarada" (1970.) Boštjan Hladnik snimio je scenu u kojoj maloljetni sin glavne junakinje (Vida Jerman) onanira na mamina ljubavnika (Igor Galo), no nju mu je cenzura izbacila iz završne verzije (osamdesetih godina, kada se "Maškarada" iznova našla u kinima, scena je vraćena u film). Dušan Makavejev u svojoj je prvoj međunarodnoj produkciji "W. R. - misterije organizma" (1971.) doveo pred kamere poznatog newyorškog transvestita Jackiea Curtisa, prijatelja Andyja Warhola, a Lazar Stojanović, velika nada studija režije na beogradskoj filmskoj akademiji, u svom je diplomskom radu "Plastični Isus" (1971.) - zbog kojeg je kasnije završio u zatvoru - poručio preko svoga glavnog glumca i kolege Tomislava Gotovca: "Prava je stvar snimati pedere!"

Sjednica komunističkog vrha u Karađorđevu dokinula je ne samo iluzije o osamostaljenju jugoslavenskih republika, nego i procvat i međunarodni proboj kinematografiji. U "olovnim godinama" koje su uslijedile sedamdesetih bavljenje homoseksualnošću opet je postalo nepopularno: u ekranizaciji romana Meše Selimovića "Derviš i smrt" nije ni spomenuta situacija u kojoj homoseksualni lobi nudi junaku pomoć u rješavanju njegovih problema. Gay motivi opet dobivaju pravo građanstva zahvaljujući Lordanu Zafranoviću, koji je u "Okupaciji u 26 slika" (1978.) prigodni politički sadržaj nakrcao provokativnom erotikom i nasiljem: samo je jedan lik u filmu homoseksualan, no broj latentno homoseksualnih situacija puno je veći. Nimalo slučajno, jer su njegovi uzori talijanski filmovi toga razdoblja - od "Vrta Finzi-Continija" i "Dvadesetog stoljeća" do "Sumraka bogova" i "Salo: 120 dana Sodome" - u kojima je tema homoseksualizma koji put bila glavni sastojak, a koji put začin bez kojega se ne može. Uostalom, u prikazivanju dekadencije građanskog društva, sve je bilo dopušteno, pogotovo ako bi se to poklopilo s osobnim sklonostima autora (Pasolini, Visconti).

Okupacija u 26 slika

  Ljepota poroka




Za razliku od filmaša u čije se opuse ugledao, Zafranovića - uzgred, jedinoga hrvatskog filmskog erotomana - uglavnom su zanimale žene, i to isključivo u heteroseksualnim odnosima. Oko muškog homoseksualizma obigravao je kao mačak oko vruće kaše (mačevanje polugolih Frane Lasića i Milana Štrljića u "Okupaciji"), a najdalje je otišao u sceni u filmu "Aloa - praznik kurvi", u kojoj Stevo Žigon obgrli podjednako polunagog Ranka Zidarića. Bizarno što se poslije ispostavi da su njih dvojica otac i sin, ali ne i neobično: Zafranovića incest puno više opsjeda negoli homoseksualnost.

Nakon Titove smrti, u svibnju 1980., i u kinematografiji se zamjećuje nova liberalizacija. Najradikalniji joj je vjesnik bio film "Dečko koji obećava" (1981.), priča o momku građansko- komunističkog pedigrea (Aleksandar Berček), kojeg lupe veslom po glavi i on poželi uživati neograničenu slobodu. Nekako slično kao i u "Plastičnom Isusu", poimanje apsolutne slobode u bliskoj je vezi s pohvalom homoseksualnosti. U ključnoj sceni filma Berček i Dušan Kojić Koja iz kultne grupe Šarlo Akrobata pjevaju usred prepunog beogradskog Studentskog kulturnog centra kako im je dosta djevojaka i kako se žele prepustiti jedan drugome. Film je bio svojevrstan manifest novog vala, kako glazbenog, tako i likovnog, no iako je redatelju Miši Radivojeviću povratio dotad poljuljanu reputaciju, dominantna autorska ličnost "Dečka koji obećava" bio je koscenarist Nebojša Pajkić, koji je doveo pred kamere gomilu svojih znanaca, od konceptualnog umjetnika Koste Bunuševca do rockera Srđana Šapera i Vlade Divljana. Zvuči nevjerojatno, no ime dečka koji obećava je Slobodan Milošević, i to puno prije kosovskih govora čovjeka koji se isto tako zvao, a čiji je sljedbenik postao Berček.

Zamah liberalizacije iskoristile su i srpske komedije, koje su se - sudeći po prikazivanju socijalističke depresije u serijalu "Laf u srcu" (1983.) - vratile na pozicije "Zajedničkog stana". Zoran Čalić proslavio se jednim drugim serijalom, "Ludim godinama" (1978.), a novu franšizu započeo je komedijom "Ćao, inspektore!" (1985.), čiji je radni naslov bio "Operacija vazelin". U njoj Bata Živojinović glumi lokalnog policajca Bokija (radi u okrugu Lepenskog Vira) kojeg pretpostavljeni natjeraju da se ubaci u bandu homoseksualaca: što je toj bandi namjera nikad ne doznajemo, jer na izravno Bokijevo pitanje njegov mu šef odgovara: "Nije važno". "Ćao, inspektore!" ponire u najvulgarnije stereotipe sprdanja homoseksualcima, a nije puno suptilniji ni "Špijun na štiklama" (1986.) u kojem Milan Jelić kao da je zaboravio da je nekad režirao "Bubašintera". Ovaj put je u pitanju komedija presvlačenja, beskrajno traljava srpska inačica hollywoodskog klasika "Neki to vole vruće", ali današnjeg bi gledatelja jedino mogla nasmijati scena u kojoj Boris Dvornik zaljubljeno lupa na vrata stana tajnice koja mu se sviđa, i ne sluteći da je to preodjeveni muškarac (Milan Gutović), koji se upravo kupa i nije mu pri ruci njegov pribor za maškare.

Na neusporedivo većem nivou napravljena je "Lepota poroka" (1986.), film pokojnog Živka Nikolića u kojem Mira Furlan glumi seljanku na privremenom radu u ulcinjskom nudističkom kampu. Za tradicionalista film posjeduje prilično liberalan svjetonazor: iako joj se suprug ubije nakon što shvati da mu je žena iskusila čari seksa u troje (kako heteroseksualnog, tako i homoseksualnog) i da više ne želi voditi ljubav pokrivena lica i gotovo potpuno odjevena, junakinja "Lepote poroka" prošla je putem oslobađanja čula i za nju više ništa neće biti isto. U filmu ima feminiziranih muškaraca (Boro Stjepanović) i muškobanjastih žena (Mira Banjac), no redatelj im se ne izruguje kao što je to slučaj u drugim srpskim komedijama toga razdoblja.

Podcijenjen u vrijeme premijere, film Miroslava Lekića "Dogodilo se na današnji dan" (1987.) mozaična je priča o sazrijevanju mladeži 1963. godine i načičkana obiljem tadašnjih filmskih žurnala. Lekić je kasnije režirao veliki hit "Nož" po romanu Vuka Draškovića, no ovo mu je do danas najozbiljnije ostvarenje.

Go West

 Špijun u štiklama




Odličan scenarij Deane Leskovar, među ostalim, bavi se i sve naglašenijom homoseksualnošću brata jedne od junakinja filma, koju tumači još mlada Olja Bećković, danas poznata srpska televizijska novinarka i komentatorica. Kako joj objašnjava Žarko Laušević, njezin brat Uski možda je samo u privremenoj fazi, a možda je to i nešto trajno. Ako je potonje slučaj, pomoći nema. Od svih filmova iz osamdesetih, "Dogodilo se na današnji dan" najbolje je sažeo situaciju ljudi takve spolne orijentacije.

Raspadom Jugoslavije dogodilo se nešto neočekivano. Srpska kinematografija, koja je dotad često bavila problemom homoseksualnosti, odjednom je to prestala (iznimka je sjajno "Dupe od mramora" Želimira Žilnika, krcato alternativcima kojima se fućka za rat na Balkanu), a hrvatska - dotad vrlo ćudoredna u tom pogledu - odjednom je to počela. Kao da je zahvaljujući državnoj samostalnosti stekla novu samosvijest. Lukas Nola u svom je zanimljivom prvijencu "Svaki put kad se rastajemo" (1994.), snimljenom u televizijskoj produkciji, predstavio prvi lezbijski par u hrvatskoj kinematografiji, koji igraju Ksenija Pajić i Nina Violić. Zašto lezbijke u priči koja se odigrava u pozadini rata? Zato što je trebalo malu junakinju filma, izbjeglicu iz ratne zone, suočiti sa svijetom koji je potpuno drukčiji od onoga koji je dotad upoznala i koji se za rat baš i ne zanima. Po priznanju Ksenije Pajić, uprizoriti gay vezu bila je poprilično delikatna stvar za redatelja i glumice, pa su se scene - iako solidno odigrane - doimale pomalo ukočeno. Lezbijskih motiva ima i u kasnijem Nolinu filmu "Rusko meso" (1997.), što nije ni čudno, budući da se radnja odigrava u javnoj kući, ali kolikogod ključni za zbivanja - završni obračun izbije zato što je vlasnik bordela (Ivo Gregurević) usmrtio ljubavnicu (Dijana Bolanča) jedne od svojih "djelatnica" (Ksenija Marinković) - oni zauzimaju malo mjesta u scenama koje su ušle u film.  Prava je senzacija stigla od neprofesionalnog redatelja Zvonimira Maycuga, čija je "Kalvarija" (1996.) prvi hrvatski film s muškim ljubavnim parom u središtu radnje. Maycug je inače ponajbolji primjer da alternativna, nezavisna produkcija sama po sebi stimulira bavljenje sadržajima kojih se službena kinematografija stidi. Filmaš, koji je krajem osamdesetih skandalizirao pornićem "Oaza", procijenio je da bi jednak odjek mogao postići ako za protagoniste uzme homoseksualce. Nije mu baš računica bila ispravna, jer nije pronašao distributera pa film gotovo nitko nije vidio, no sudeći po zanimanju koje za njega upravo vlada, do kraja godine zasigurno će biti dostupan širokoj javnosti na DVD-u.

Gledatelje koji ime Jakova Sedlara povezuju s hadezeovskim agitprop slikopisom "Četverored" i prigodnim dokumentarcima o Franji Tuđmanu i Anti Đapiću, treba upozoriti da je to redatelj koji je početkom osamdesetih postavio prvu zagrebačku gay predstavu, "Bent" Martina Shermana, a u "Agoniji" (1978.), adaptaciji Krležina komada "U agoniji", dokazao je da ga zanimaju sve vrste seksualnosti. Iako je inače nema u drami, on je uprizorio scenu ljubakanja razodjevenih junakinja, Izabele Georgijevne i Madeleine Petrovne, i izazvao popriličnu sablazan na pulskom festivalu. Nives Ivanković i Zoja Odak hrabro su iznijele scenu, a u Sedlarovu obranu treba reći da se klasici danas u kazalištu i puno radikalnije prekrajaju. Sedlar je poslije režirao "Sjećanje na Georgiju" (2002.), po kazališnom predlošku Nina Škrabe, čiji su protagonisti, bar nam se tako u početku čini, transvestit homoseksualac i časna sestra. S ta dva filma Sedlar se nametnuo kao redatelj koji se ponajviše zanima za gay teme u suvremenom hrvatskom filmu, dakako, sve dok ga s tog trona nije smijenio Dalibor Matanić.  

Jednako kao i "Agonija" i "Sjećanje na Georgiju", Matanićeve "Fine mrtve djevojke" (2002.) nastale su bez podrške fonda Ministarstva kulture, u privatnoj produkciji Alka filma Joze Patljaka. Neprijeporan uspjeh "Finih mrtvih djevojaka" izazvao je poplavu gay filmova u regiji: u Srbiji je najprije snimljena lezbijska melodrama "Diši duboko" (2004.), o studentici koja prvi put započinje takvu vrstu odnosa, dok je Admed Imamović režirao je vrlo dobar film "Go West" (2005.), s Tarikom Filipovićem i Mariom Drmaćem u ulogama ljubavnog para koji mora preživjeti u bosanskom ratnom kaosu.

Matanićev film razlikuje se od spomenutih, jer je izrazito socijalno kritičan, ističući homofobičnost kao predrasudu koju je danas sramota podržavati. Na istom je tragu i njegov kasniji televizijski film "Volim te" (2005.), priča o mondenom heteroseksualcu koji pogrešnom transfuzijom dobije AIDS i nađe se u situaciji u kojoj su i mnogi homoseksualci. Zahvaljujući filmovima Matanića, Sedlara i Nole, moglo bi se pomisliti da je Hrvatska u prvom krugu kinematografija kojima se ne može predbaciti homofobija. Procjenu, međutim, donekle mijenja epski spektakl Antuna Vrdoljaka "Duga mračna noć".

Jedan od protagonista toga filma je njemački časnik Ressler (Vili Matula), kojem nije nikakav problem narediti pokolj seljaka, među kojima je puno žena i djece, i to tako što se žrtve okruži sijenom i zatim zapali. Naredbu provodi njegov proteže Jozef Schmidt (Alen Liverić), koji se Ressleru očito fizički sviđa, ali ga to ne priječi da momka još jednom uvali u nevolje tako da ga natjera da izda svoju obitelj, simpatizere partizana.  

Fine mrtve djevojke




Oba su lika krajnje negativna, no u pitanju je dvostruka negacija - likovi su moralno neprihvatljivi likovi, a pritom i seksualno nastrani. Može se prigovoriti da nešto slično ima i u Viscontijevu "Sumraku bogova", no ta usporedba nije održiva (uostalom, Vrdoljaku je homoseksualizam odvratan, a Viscontiju baš i ne): u potonjem filmu Helmut Berger tumači lik veći od života, a preobrazba junaka ambivalentne seksualnosti u nacista svojevrsno je prokazivanje povijesti kao demona. U "Dugoj mračnoj noći" u pitanju su dva pikzibnera, koji svojim habitusom dokazuju da su nacizam i homoseksualizam sami po sebi nešto demonsko. Nesumnjivo, na djelu je svjetonazor iz ropotarnice: zaboga, pa još 1980. Ljubiša Ristić subverzivno se sprdao s feminiziranim nacistom u "Ludoj kući" (na scenariju je surađivao i Lazar Stojanović), sugerirajući da se u "ilegalnom" Zagrebu odigravao pravi vodvilj. Da je Vrdoljakov film nastao u Americi ili zapadnoj Europi, gay udruge bojkotirale bi snimanje. Kako to u nas još očito nije moguće, najpametnije je zaboraviti da smo - makar i nakratko - uopće ušli u "dugu mračnu noć".

[Will-O'-The-Wisp]

Kriple, posto vidim da mlogo voles ostrvske TV proizvode, htjedoh te priupitat znas li sto o britanskoj mini-seriji Edge Of Darkness koju je radio Martin Campbell? Gledam da je nabavim, pa me zanima da li da je stavim na listu prioriteta.

Koliko je to dobro gledano iz danasnje perspektive?

[Tex Murphy]

dok je Admed Imamović režirao je vrlo dobar film "Go West" (2005.), s Tarikom Filipovićem i Mariom Drmaćem u ulogama ljubavnog para koji mora preživjeti u bosanskom ratnom kaosu.

                                       

[crippled_avenger]

Gledao sam je na VHSu pre sedam godina, u jednom video klubu koga više nema i tada mi je nešto bilo skupo da je presnimavam a sada žalim zbog toga.

Jako je dobra serija, naročito ako voliš te 80s poltičke tenzije iz filmova kao što je FOUTH PROTOCOL. Stoga, vrlo je preporučujem.

[crippled_avenger]

Kad je gejevima reč ja bih dodao briljantu casual gay situaciju iz NIJE LAKO SA MUŠKARCIMA...

[Tex Murphy]

A niko da spomene onaj čitav niz partizanskih filmova sa Batom Živojinovićem i Ljubišom Samardžićem. Surely you don't believe da su bili samo "drugovi"  

[crippled_avenger]

Pa zatim filmovi Brace Slijepčevića sa Ljubbišom Samardžićem. Ja sam inače oduvek i imao teoriju da je Ljubiša Samardžić u stvari ključna gay ikona našeg filma sa svojim trapavim, komičnim odnosom prema seksualnosti...

Međutim, ključni homoerotski film naše kinematografije u hawksovskom ključu jeste TE NOĆI Joce Živanovića...

[Ghoul]

čini mi se da u IGMANSKOM MARŠU ima neka kratka ali baš onako momačka scena grupnog tuširanja, tokom koje se priča neki vic, ali ne pamtim ni vic ni ko je bio u sceni - upamtio sam samo da mi je bila skroz out of the left field, sasvim nebitna za film, kao drugovi ovo ono formiramo diviziju treba idemo preko planine drug tito tra lalala i odjednom - gomila golih muškaraca se nešto zajebava!
kakav šok u nedelju uveče u udarnom terminu (kad je premijerno išla serija po filmu)!
ne znam da li ova scena postoji i u filmu, ili su je snimili od muke, da nečim produže trajanje i nabudže materijal za seriju?

jel se seća neko ovoga?

[crippled_avenger]

Hm. Da. I meni je to bilo bizarno, ali bio sam dete.

Slična scena ima u u POGLEDU S AJFELOVOG TORNJA koji inače ima dosta uvrnutu libidinalnu ekonomiju pošto je scena seksa između Baneta Trifunovića i Marije Vicković jukstapozicionirana sceni smrti Baneta Trifunovića gde imamo očiglednu sugestiju kraja jednog edipalnog odnosa.

U svakom slučaju, tu ima i shower scene sa Banetom Trifunovićem i Andrijom Miloševićem, dočim će Andrija naravno svoj gay innuendo vrhunac dostići u PROMENI ME.

[crippled_avenger]

Podsetio sam se POSLEDNJEG KOLOSEKA Žike Mitrovića, courtesy of Žika Kišobranac. Ovaj zaboravljeni klasik pogledali smo u atmosferi jedne studijske projekcije, Kunac i Žika i ja i potpuno su nas obuzeli svi sentimenti koje čovek oseti kada se suoči sa nekim od klasika iz ovog perioda. Ovo je još jedan od filmova u kome Srbija deluje kao druga planeta u odnosu na ovo što danas nazivamo kinematografijom.

POSLEDNJI KOLOSEK je noir iz 1956. godine, snimljen bez ikakvog kompleksa, u potpunom sinhronitetu sa onim što je na tu temu isporučivao američki film tog doba. za razliku od današnjeg, na silu nametnutog istočnoevropskog tranzicionog prosedea, ovaj film, nastao u Trećoj Petoljetki, izgleda kao da je napravljen u kinematografiji koja je spremna da ispuni sve potrebe svoje kulture a ne da se kao današnja lakta ne bi li zauzela mesto u supermarketu trećesvetskih sadržaja.

POSLEDNJI KOLOSEK uporedo prati sudbinu bande železničara koja vrši krađe robe iz vagona i napore policijskih islednika da ih pronađu i uhapse.

Svoju noir koncepciju film crpi iz vrlo slojevite postavke karaktera koja nije crno-bela i što je još važnije razume i objašnjava njihovu potrebu da kradu u socijalizmu, iako pripadaju klasi koja bi po definiciji trebalo da vlada u takvom socijalizmu. Međutim, Žika iako često optuživan da je režimski reditelj u ovom filmu uopšte na robuje dogmama, i konstruiše svet u kome postoje i tenzije koje su karakteristične za filmove ovog profila.

Tu dolazimo do Fiskove interpretacije teorije pop kulture kao refleksije društvenih tenzija, i POSLEDNJI KOLOSEK čitan u skladu sa tom teorijom možemo posmatrati kao izrazito subverzivan film, subverzivan pre svega zato što je relaizovan u jednoj pop formi i nije eksplicitno političan, iako govori mnogo više od mnogih političnih filmova.

U stilskom smislu, Žika Mitrović vlada svim zahvatima koji čine ovaj žanr, od britkog dijaloga do muzičkih šlagvorta, koje isporučuje Bojan Adamič.

U svakom slučaju POSLEDNJI KOLOSEK je nepravedbno zapostavljen film koji otkriva postojanje jedne jako zdrave linije u našoj kinematografiji koja je u međuvremenu ugušena.

* * * / * * * *

[Will-O'-The-Wisp]

Gledao sam je na VHSu pre sedam godina, u jednom video klubu koga više nema i tada mi je nešto bilo skupo da je presnimavam a sada žalim zbog toga.

Jako je dobra serija, naročito ako voliš te 80s poltičke tenzije iz filmova kao što je FOUTH PROTOCOL. Stoga, vrlo je preporučujem.

Zahvaljujem.    Ce je nabavim.

[crippled_avenger]

Tekst sa McCann bloga:

Proteklih dana sam imao nekih tehničkih problema sa logovanjem na blog tako da nisam sinhrono sa događajima pisao o dve važne stvari za savremeni pop.

Iako hronološki red nije bio takav, prvo ću pisati o pogibiji Toše Prosekog.

Toše je za života bio popularan i nema puno detalja iz njegovog života koji nisu bili dostupni javnosti. Međutim, odavno su ozbiljni analitički umovi prepustili pop scenu estradnim novinarima i niko nije uradio, za njegova života, ozbiljnu analizu stvarnog uticaja njegove muzike na ceo region.

Naime, Toše je u uslovima jedne poptuno razbijene medijske infrastrukture i rasturene SFRJ uspeo da postane autentična ex-Yu zvezda. Ako imamo u vidu da pevači njegovog profila, iz Makedonije, praktično nikada, ni za vreme cele SFRJ nisu postigli tu slavu i prihvaćenost, to čini njegov uspeh znatno većim.

Sigurno je da Toše nije uspeo poput Čolića da se usadi u hromozome naših naroda i narodnosti ali njegova sposobnost da iskomunicira na prostoru razorenih kultura bivše Jugoslavije i to sa pop muzikom koja je daleko otmenija od nekog najnižeg zajedničkog sadžaoce te publike, zaista jeste jedinstven fenomen.

Makedonska reakcija na njegovu pogibiju je takođe fascinantna. Iako se u nekom smislu graniči sa preterivanjem, mislim da je pokazala koliko jedna mala i prilično zaostala zemlja kao što je Makedonija ipak razume sav značaj svoje pop prezentacije u regionu i u svetu. Ne samo da je Makedonija uvek u samom vrhu jugoslovenskog roka imala mali ali odabran broj svojih predstavnika koji su u lokalu imali status božanstava, u populističkom domenu Leb i sol a u elitističkom Mizar, nego je oduvek bila snažna i u sferama filma, i drugih umetnosti.

Imajmo na umu da je Makedonija iznedrila jednog autohtonog venecijanskog pobednika, bez SFRJ prošlosti, i neke jako dobre filmove u proteklom periodu i da se njihov film i sada gleda sa posebnom pažnjom svuda po Evropi, za razliku od našeg.

Iz vrlo sličnog plodnog tla izrastao je Toše i sada mu se vratio, verovatno na vrhuncu karijere što je veliki gubitak za regionalnu pop scenu.

Drugi bitan pop događaj, svakako je izlazak Radioheadovog albuma "In Rainbows" na Internetu. Nije revolucionarno to što su ga Radiohead ponudili fanovima po ceni koju sami odrede, uključujući naravno i džabe kao tradicionalnu srpsku cenu, to su već neki radili, i to ne samo The Clash već i savremeni giganti poput Smashing Pumpkins. To je samo jedan anarho detalj.

Ključna stvar vezana za "In Rainbows" jeste u tome što su Radiohead unutar jednog prevratničkog koncepta plasmana svoje muzike zapravo uspeli da nas vrate esenciji rokenrol albuma kao fetiša. Sa linkovima za download koji su nam poslali na mailove, ne samo da su vratili u igru ritualni potencijal datuma izlaska albuma već su stvorili jednu posebnu emociju i osećaj zajedništva, vrativši socijalni kontekst činu nabavljanja muzike. A toga, složićete se, odavno nije bilo.

I mislim da je taj povratak fetišizma i rituala u nabavku albuma vrhunsko dostignuće koje paradoksalno, bežeći od industrije, upravo rehabilituje detalje koje je industrija pružuila rokenrolu.

Ja sam inače veliki fan Radioheada do "OK Computer", spadam među one koji kuju Jonny Greenwooda u zvezde iako smatram da će podjednako pravedno i nepravedno zauvek ostati upamćen po č-čnk iz "Creep", tako da na kraju ni na "In Rainbows" nisam zadovoljan onim što sam zatekao na njemu. Međutim, jako sam zadovoljan onim što sam zatekao oo njega, i smatram da je ovo verovatno najveći događaj u svetu popa ove godine.

[crippled_avenger]

Da bi mi se svideo, muskarac mora da ima sve sto ja nemam,  da je smiren, fleksibilan, da ima nesto u glavi.
               Maja Nikolic, pevacica
 
 
Obozavam zene i uzivam u seksu iskljucivo u njihovom prisustvu.
              Nedeljko Bajic Baja, pevac


Goran Bregovic bi, kad uzima romske pesme, mogao da proveri sta znace, pa mu se ne bi omaklo da se pesma zove "Te kuravle", sto znaci "Da te jebem".
               Dragan Knezevic, kompozitor, najavljuje tuzbu protivGorana Bregovica zbog krade jedne pesme

Moja inspiracija, moja vizija, moja zelja, moj cilj je - Nobel.
               Bogoljub Karic, biznismen


Broj Srba koji su pobijeni na Kosovu ostace nepoznat sve dok se svi ne vrate svojim kucama.
               Zoran Andelkovic, predsednik Privremenog izvrsnog veca Kosova

               
Zbog prisluskivanja, ponekad tri sata ne mogu da se prikacim na internet.
               Ivica Dacic, poslanik SPS

Drzim da ratovi, ako su vec neizbezni, treba da budu osvajacki...
               Todor Dutina, direktor "Srne"

Amerikanci funkcionisu na principu obrnute saksije: dupe im je vece i prece od glave u svakom pogledu.
               Danilo Lazovic, glumac

To sto radi Ronaldinjo, to je neponovljivo. Kao da gledam sebe kad sam se kao decak igrao na livadi.
               Tomislav Nikolic, potpredsednik SRS

Nisam zavrsio fakultet jer nije valjao Zakon o univerzitetu.
               Tomislav Nikolic

U novom udzbeniku istorije nece ponovo partizani pobediti, a cetnici izgubiti.
               Gaso Knezevic, ministar prosvete

Mazuta ima dovoljno, samo ga treba nabaviti.
               Radomir Naumov, ministar energetike

Jednog dana cu imati svog licnog citaca koji ce mi citati knjige dok ja radim.
               Vendi, estradna umetnica

Kao veliki kolekcionar starina i umetnickih slika, ja sam zivi dokaz da pevacice nisu glupe.
               Vera Matovic, estradna umetnica

Mislim da ne postoji muskarac koji bi se pozalio da mu je sa mnom u krevetu bilo lose. U stvari, to moj decko najbolje zna.
               Seka Aleksic, folk pevacica

Uverena sam da ce svi koji vide moju novu fotografiju pomisliti na andela, a ne na gusku.
               Nevena, clanica grupe "Models"

Ponekad sam i samom sebi dosadan, pa mislim kako li je tek drugima sa mnom.
               Slobodan Vuksanovic, politicar

Mi, dok smo bili vlast, nismo imali problem sa kvorumom.
Ja sedam dana pre zasedanja pozovem Seselja, odvedem ga na sampitu i lepo se dogovorimo za sta ce oni da glasaju.
               Zoran Andelkovic, funkcioner SPS

[crippled_avenger]

Uh, sad se nalazim u obavezama i ne stižem da pišem o svemu što sam gledao, pa se često desi da potpuno izgubim red. No, nadam se da neki film neću zaboraviti.

S druge strane, gledao sam dosta filmova za zaborav, kao što je recimo DECOYS 2: ALIEN SEDUCTION Jeffrey Scott Landoa, courtesy of Kunac.

Ovaj nastavak nije toliko slabiji od prvog filma, kao što sajtovi prete, i ima taj neki poseban šmek da ga je pisao čovek koji je radio izvorni REVENGE OF THE NERDS. Međutim, suštinski, iako pokušava da bude ono što je ALIENS za ALIEN, pa čak odlazi i u neke eksplicitne omaže, ne uspeva da bude išta više od manje vešte varijante prvog DECOYS.

Čini mi se da razlog zašto ovaj film nema energiju DECOYSa nije u tome što su ga radili manje talentovani ljudi, ili barem nije isključivo u tome.

Razlog leži u nečem drugom. Dok je Cameron radeći ALIENS praktično imao svoj high profile debi u Holivudu, pa konačno i dok je Matt Hastings pun očekivanja radio DECOYS kao svoj high concept debi sa kojim bi mogao da se probije (iskreno čudi me što nije i što je ostao u domenu Sci Fi Channel produkcija), Lando, inače bivši DP, je shvatio da je rad na DTV sequelu za DECOYS u suštini dead end job koji mui ni u teoriji ne može doneti neku reputaciju, osim među buffovima, i da su uostaliom i Dina Meyer i Tobin Bell došli tu da cash-inuju svoju žanrovsku reputaciju.

Iako sam ja sklon da u DTV sequelima prepoznam kvalitet, u ovom prosto ekipa nije bila dovoljno motivisana.

Međutim, čak i kao takav, DECOYS 2 je sasvim legitimno gubljenje vremena

* * / * * * *

[crippled_avenger]

Tekst sa McCann bloga:

Pita Zemunac devojku na prvom sastanku:
-    Čime se baviš?
-    Režijom - odgovara ona.
-    U jeeeee... Je'l to ono - struja, voda, komunalije?

Na American Film Instituteu postoji jedna lekcija, ili je to možda neki kurs, ne znam tačno, koji se zove Rejection Class, ili tako nekako. U svakom slučaju, poenta tog kursa je da se student osposobi da dobro podnese odbijanje. Pošto se u svetu filma odbijanja dešavaju češće nego dogovori, ljudi sa AFI su mudro shvatili da je takva lekcija neophodna.

Jedna od stvari koje studenti uče na AFI jeste i to da ukoliko želiš da radiš određeni posao u industriji, ne treba da radiš bilo koji posao u industriji, već treba da se izdržavaš od nečeg što nema veze sa industrijom i da strpljivo čekaš da dođeš do posla kojim želiš da se baviš.

Dakle, ukoliko želiš da budeš reditelj, nema svrhe da budeš rekviziter, nego je bolje da budeš kamiondžija i da čekaš priliku da režiraš. Ili, ako želiš da radiš mejdžor filmove, ne treba da režiraš filmove koji idu pravo na DVD. U Holivudu su poznate priče o ljudima koji su u doba studio sistema polako napredovali kroz princip šegrtovanja do glavnog posla, ali sada je taj način rada gotovo nestao, i ljudi koji se na taj način snalaze su sve više samo izuzetak koji potvrđuje pravilo.

Kod nas još uvek nije tako, i šegrtovanje još uvek može biti put do onoga što želiš. Međutim, s druge strane, moje iskustvo govori da što više radiš nešto što ne želiš u svojoj struci, barem mentalno si sve dalji od onoga što želiš da radiš. Prvo, zato što gubiš fokus na ono što si prvobitno želeo a zatim i zato što novi posao sa sobom nosi nove zahteve i izazove. I stoga čini mi se da će za pet godina, ovaj princip koji predlažu na AFI  početi da važi i u Srbiji.

Reditelji reklama su možda najbolji primer. Svet reklama je ubistven pošto podrazumeva da se reditelj mora apsolutno posvetiti radu ne bi li ostao konkurentan, nemoguće je napraviti pauzu pošto su u suštini svi jako zamenjivi, i ako samo malo prekinu ispadaju iz igre i samim tim gube honorare, i ??način života?? na koji su navikli. Iako ima reditelja reklama koji su u Srbiji uspeli da se probiju do filma, većina ipak nije, i čini mi se da su im upravo reklame najveća prepreka za to.

S druge strane, upravo su reklame zaslužne za očuvanje pa čak i razvoj nekih autentično filmskih profesija kod nas, kao što je na primer sektor fotografije.

Dakle, moglo bi se reći da su reklame pogubne za reditelje a korisne za snimatelje.

Kad je reč o televiziji, ja sam recimo tamo našao svoje uhlebljenje i moje iskustvo kao dramaturga je pozitivno. Naime, od momenta kada sam obezbedio spokojnu egzistenciju na televiziji radim više nego ikad na svojim tekstovima, i radim više nego ikad sa svojim kolegama rediteljima, i potpuno sam neopterećen  materijalnom pozadinom svojih projekata-ljubimaca.

Dočim, recimo za glumce televizija može biti pogubna, pošto donosi instant popularnost, i ljudi su te jedno vreme gladni da bi te posle, vrlo surovo, samo ispljunuli. Da ne govorimo o tome da se glumac koji odigra jednu seriju automatski smatra otrošenim i da ima puno prepreka da se nametne filmskim i pozorišnim rediteljima.

Dakle, moglo bi se reći da je televizija pogubna za glumce a korisna za dramaturge.

[DušMan]

Pita Zemunac devojku na prvom sastanku:
-    Čime se baviš?
-    Režijom - odgovara ona.
-    U jeeeee... Je'l to ono - struja, voda, komunalije?[/b]

Zar bi se emancipovane devojke sa rezije zabavljale sa Zemuncima?

[crippled_avenger]

Naravno. Ja kad sam bio na faksu, imali smo na klasi šest devojaka, od njih šest samo se jedna zabavljala sa čovekom koji ima fakultet a i taj je bio Gordan Kičić, dakle nije baš vrhunac srpskog akademizma bio u pitanju...

[DušMan]

Hm... mozda je to onaj sindrom "treba mi sirovina da me zadovolji u krevetu, kad su intelektualci vec nesposobni".

[crippled_avenger]

Pa verovatno. Ipak, žene znaju šta valja.

[Ghoul]

Pa verovatno. Ipak, žene znaju šta valja.

to možda važi za (neke) lezbijke, inače – ne bih se složio!

[crippled_avenger]

Jesi li ikada imao seks sa nekim sirovim muškarcem da bi mogao da ga uporediš sa seksom sa intelektualcem?

[Ghoul]

na žalost, ne: intelektualci i intelektualke su moja sudbina!  

ali otvoren sam za experimente, pa eto...

[crippled_avenger]

Pogledao sam 48 SHADES Daniel Lapainea, courtesy of Ginger.

Reč je o lapidarnoj ekranizaciji bestselera Nicka Earlsa koji govori o coming of ageu jednog australijskog momka koji se doseljava da živi kod svoje dvadesetdvogodišnje tetke i zaljubljuje se u njenu cimerku.

Dok je roman, iako ga nisam čitao, upuštam se u slobodnu procenu, verovatno nešto kontemplativnije štivo bez velikih melodramskih obrta i razrešenja, barem sudeći po priči filma, film je strukturiran kao nezaokružena dramedija, na razmeđi između drame od odrastanju, romantične i gross out komedije, s tim što za razliku od svih ovigh žanrova nema jasno ishodište već se završava otvorenim krajem, kako je često u životu ali ne i na filmu.

Upravo u tom striktno žanrovskom tretmanu priče koja ne podržava takav postupak, leži osnovni problem filma.

Međutim, izvan toga, Lapaine prilično stručno realizuje osnovne žanrovske situacije, likovi su jasni, gluma je sugestivna (što opet ne odgovara karakteru priče, ali sasvim leži mejsntrim filmotvorstvu za koje se Lapaine stilski opredelio), i film se gleda bez teškoća.

Fotografija je takođe vrlo precizna i prijatna tako da štošta u filmu, uključujući i australijske lokacije deluje kao fini eye candy.

U svakom slučaju, iako je roman možda i dobar, kada ga Lapaine uradi, ovo izgleda kao tipičan primer CINEMA EX NIHILO koncepta, koji anglosaksonci umeju da sprovedu.

* * 1/2 / * * * *

[crippled_avenger]

Intelektualke kao sudbina.

I ja sam od toga strahovao u jednom trenutku...

[crippled_avenger]

List of short men
From Wikipedia, the free encyclopedia

4 ft 11 in (150 cm)
Jimmy Dickens — country musician
Deng Xiaoping — politician
Immanuel Kant — philosopher
Halil Mutlu — weightlifter
Issei Sagawa — criminal
Willie Shoemaker — jockey
Naim Süleymanoğlu — weightlifter
Henri de Toulouse-Lautrec — artist
Engelbert Dollfuß — Austrian dictator

4 ft 11½ in (152 cm)
Joseph Schmidt — operatic singer

5 ft 0 in (153 cm)
Danny DeVito — actor
Aron Eisenberg — actor
Jean-Paul Sartre — author
Masa Niemi — actor
John Reynolds — actor (Torgo) and porn star
Nikolai Yezhov — statesman
Simo Häyhä — sniper

5 ft 1 in (155 cm)
John Keats — poet
Ghengis Khan — Mongol Emperor
Ian McCartney — politician
Victor Emmanuel III of Italy — king
Giuseppe Zangara — criminal
Norbert Wiener — mathematician
Dan Spitz — guitarist

5 ft 2 in (157 cm)
Yasser Arafat — President of the Palestinian National Authority (1993–2004)
Honoré de Balzac — author
Andrew Carnegie — businessman
Buckminster Fuller — scientist
Eberhard Cohrs — east german comedian
Yuri Gagarin — cosmonaut
Fiorello LaGuardia — statesman
Max Linder — actor, director
Charles Manson — criminal mastermind
Hasso von Manteuffel — military man
Napoleon I — French emperor and military leader
Franz Schubert — composer
Wallace Shawn — actor
Charles Starkweather — criminal
Danny Strong — actor
Morihei Ueshiba — martial artist/spiritual leader
Paul Williams — songwriter
Norman Wisdom — comedian and actor
Angus Young — musician
Eazy-E- musician

5 ft 2⅓ in (158 cm)
Igor Stravinsky — Russian composer (Source : book Igor Strawinsky - für Sie porträtiert by Christoph Rueger, ISBN 3-370-00260-4, page 46)
Salvatore Riina — Criminal

5 ft 2½ in (159 cm)
Karel Kryl — Czech songwriter
Dudley Moore — actor
Prince — musician
Rui Barros — soccer player
Lu Xun — author

5 ft 3 in (160 cm)
Rey Mysterio—WWE wrestler
Charles Aznavour — musician
Muggsy Bogues — basketball player, shortest player in NBA history
Truman Capote — author
Ronnie Corbett — comedian
Mickey Cucchiella — comedian and radio personality
Glenn Danzig — musician
Jaye Davidson — actor
Jim Davis — cartoonist
David Faustino — actor
Jacques Fouroux — rugby union player
Melville Fuller — chief justice
Mahatma Gandhi — politician
Dan Jacobs — Metal Guitarist
Nikita Khrushchev — statesman
Davy Jones — musician
Kim Jong-il — Politician
David L. Lander — actor
Louis B. Mayer — film producer
Pat Morita — actor
Filipe Oliveira — footballer
Mickey Rooney — actor
Ariel Sharon — general, politician
Paul Simon — musician
António Vitorino — Portuguese politician
Voltaire — author
Henry Waxman — politician
Roy Worters — ice hockey player
Malcolm Young — musician
Henrik Ibsen — playwright

5 ft 4 in (163 cm)
Johnny Adair — N. Irish Loyalist paramilitary
Joe Besser — comedian, actor
Robert Blake — actor
Jamie Cullum — singer [3]
Sammy Davis Jr. — musician
Joe DeRita — comedian, actor
Ronnie James Dio — singer, songwriter
Jermaine Dupri — hip-hop producer
Jerry Ferrara — actor
Larry Fine — comedian, actor
Friz Freleng — animator
Alain Giresse — soccer player
Seth Green — actor
Moe Howard — comedian, actor
Bakari Koné — soccer player
Adam Lamberg — actor
Arthur Lowe — actor
James Madison — statesman
Burgess Meredith — actor
Sonny Moore — singer
Rick Moranis — actor
Harry Morgan — actor
Wolfgang Amadeus Mozart — composer
Frankie Muniz — actor
Ferdinand Marcos — Philippine dictator
Baby Face Nelson
Joe Pesci — actor
Pablo Picasso — artist
Alain Prost — Formula One driver
Tommy Rettig — actor
Tony Robinson — actor
Caleb Ross actor
Rob Schneider — actor
Martin Scorsese — film director
Haile Selassie — statesman
Rod Serling — writer, scenarist
Patrick Stump — lead singer of Fall Out Boy
Frankie Valli American singer
Frank Iero — musician

5 ft 4½ in (164cm)
Alan Wright — football player
Zlatko Čajkovski — football (soccer) player and manager
Eddie Fisher — musician
Louis de Funès — actor
Ludovic Giuly — footballer
Bob Hoskins — actor
Michael J. Fox — actor
Emppu Vuorinen — guitar player
Charlie Kaufman — screenwriter
Bobby Lee — comic and actor
Ethan Phillips — actor
B. D. Wong — actor
John Woo — film director
Ian Woosnam — golfer
Sachin Tendulkar — Indian Cricketer

5 ft 5 in (165 cm)
Jason Alexander — actor
Woody Allen — film director, actor
Roberto Benigni — film director, actor
Silvio Berlusconi — statesman
Johnny Borrell — singer
Earl Boykins — basketball player
Mel Brooks — actor, film director
Gary Burghoff — actor
Scott Caan — actor
James Cagney — actor
Chris Carrabba — musician
Charlie Chaplin — film director, actor
Kevin Connolly — actor
Lou Costello — actor
Paul Daniels — magician
Sully Erna — Godsmack singer
Ahmet Ertegun — music producer
William Faulkner — author
Jonathan Finch — magician
William Frawley — actor
Johnny Galecki — actor
Haile Gebrselassie — long-distance runner
Josef Goebbels — German Nazi politician
Gilbert Gottfried — comedian
Tom Hollander — actor
Harry Houdini — illusionist
Curly Howard — actor
Al Jardine — musician
Brian Johnson — musician
Quincy Jones — musician
Nathan Lane — actor
Spike Lee — film director
Vladimir Lenin — revolutionary
Aaron Lennon — footballer
Peter Lorre — actor
Sidney Lumet — film director
Adam Małysz — Polish ski jumper
Diego Maradona — footballer
Audie Murphy — actor, war hero
Roman Polanski — film director
Kevin Pollak — actor, comedian
Freddie Patek — baseball player
Edward G. Robinson — actor
Olivier Rochus — tennis player
Nicolas Sarkozy — French politician
Bon Scott — musician
Paul Shaffer — musician
Sisqó — musician
J. R. R. Tolkien — author
Chris Von Erich — wrestler
Josef von Sternberg — film director
Chris Ward — musician
Deryck Whibley — musician
Richie Williams — footballer
Henry Winkler — actor
Thom Yorke — musician
Felipe Calderón — President of Mexico
Bono — U2 vocalist

[crippled_avenger]

Sinoć smo Žika K. i ja overili OPASAN TRAG Mikija Stamenkovića i na njegovom special edition DiVXu uspeli da se podsetimo ovog izvanredno važnog filma.

OPASAN TRAG je uradila ekipa koja je praktično već radila SB ZATVARA KRUG. Scenario su pisali naš najveći producent Dušan Perković, specijalista za akcioni riler Dragan Marković, i Milutin Janković, tip koji je prethodno radio sub-KAPETAN LEŠI projekte, a kao dramaturg je, pošto se veći deo filma dešava na šiptarskom, radio Petrit Imami.

Očigledno je reč o žanrovski ortodoksnoj ekipi koja se okupila deceniju kasnije, i to deceniju posle projekta koji je već bio prilično arhaičan i odlučila ponovo da se okuša.

Ovog puta Miki Stamenković se dohvatio gorućeg, gotovo okultnog problema bivše SFRJ, iredente na Kosovu, i ovo je praktično prvi film u kome se savremena iredenta prikazuje u punom sjaju i praktično prvi film u kome se kriminalizuje politički stav kosovskih Albanaca.

Ono što u prikazu Kosova prvo mora da se primeti, to je da praktično izvan policije, nema lojalnih Albanaca.- Ima ih tu i tamo, uglavnom u planini, ali je rasprostranjenost zaverenika prosto neverovatna. Ne samo da imaju svoje ljude undercover u policiji i školama koje u filmu nameravaju da zloupotrebe, pored klasičnog emigrantsko-asasinskog momenta, nego smo se Žika i ja gledajući film u jednom trenutku upitali, kako li će izgledati finalni showdown u filmu kada se policija konačno razračuna sa njima pošto nam se učinilo kako se film može razrešiti jedino scenom genocida, nikako nekim mano a mano obračunom.

Dakle, potpuno je fascinantan taj alles gegen alles momenat u filmu i ta sveopšta atmosfera demografski nerešive zavere koju donosi film Mikija Stamenkovića. U tom smislu, iako je reč o režimskom, prosrpskom, udbaškom filmu, reč je o jednom ostvarenju koje na retko ubedljiv način pokušava da predstavi svu alarmantnost situacije na Kosovu.

Iako je pobuna u ovom filmu svedena na nivo policijskog slučaja, film se završava klasičnom horor konvencijom da čudovište još uvek živi, pošto učitelj-iredentista ostaje na slobodi.

O masovnosti tadašnje iredente možda najbolje govori svedočenje tadašnjeg prvog policajca Kosova Rahmana Morine koji kaže da je kroz ruke policijskih organa tada prošlo oko 520 000 ljudi a samo su učesnici demonstracija osuđeni na 25 000 godina zatvora, u proseku 7,1 godinu. Na ulicama je tada navodno bilo oko milion demonstranata.

I sve to ovaj film dosta plastično prikazuje. U usputnim dijalozima, saznajemo kako učitelj sprema demosntracije u kojima planira da kao prethodnicu stavi decu jer zna da policija neće pucati u njih, mladi iredentisti su potpuno u nacionalističkom duhu, smatraju da je Kosovo okupirano, najavljuju osvetu i negiraju sav progres koji je komunizam doneo na Kosovu. Zanimljivio je da u filmu nema levo orijentisanih Albanaca iako su prvobitno njihove demonstracije bile definisane kao levo skretanje, kao što su i njihovi ideolozi bili maoisti i sl.

S druge strane, ono što je argument lojalnih Albanaca u ovom filmu jeste upravo to što je komunizam doneo progres na Kosovo, opismenio ljude i sl.

Konačno, u filmu se pojavljuje i, koliko sam ja shvatio Belgijanac Roper, kao strani faktor, koji radi kao asasin za Šiptare. To je vrlo zanimljivo pošto taj junak nema kontratežu u nekom strancu koji bi eventualno pomagao policiji, i mislim da je prilično jasno kako je u filmu ptikazan strani faktor, kao svirep i neprijateljski.

Policijska praksa je pokazana kao izrazito moderna, bez puno razloga u dva navrata vidimo kako koriste helikoptere a u svom štabu koriste i računare.

Miki Stamenković malo slabije vlada geografijom dešavanja u ovom filmu, i to ne na planu stejdžinfga akcionih i saspens scena nego u tome ko je u kom gradu, no konstatovali smo da se film dešava u Beogradu, Prištini i Skoplju.

Naročito je zanimljiva scena Batinog dolaska u Prištinu koja je urađena kao Šaftov dolazak u Harare. Priština je namerno snimljena u maniru turističkog filma, iz kola u pokretu, sa posebnim akcentom na monumentalne građevine poznog Titoizma.

Zanimljivo je koliko se neki slični set upovi pojavlju u OPASNOM TRAGU i SRŠLJENU, naročito recimo u scenama posete očevoj kući. Štrljićev lik u OPASNOM TRAGU je jako sličan Sergejevom u STRŠLJENU i štaviše, u scenama posete ocu u oba filma igra Meto Jovanovski koji je kod Mikija sin, Štrljin brat, a kod Gorčina otac. isto tako, sličnost je i u tome što su kod Mikija i Gorčina braća podeljena pa je jedan iredentista a drugi lojalan, i čini se kao da ovi filmovi stižu iz iste kuhinje. Znajući da STRŠLJEN ipak dolazi iz jedno old school produkcione priče, ovu liniju treba istražiti.

Kad je reč o samoj egzekuciji, Miki ovde najviše evoicira Hitchcocka, ima jenu saspens scenu u vozu kada bane Vidaković hoće da udavi Vladicu Milosavljević, a zatim i odličnu scenu kada Alain Noury baci Vladicu u shaft od lifta.

Za razliku od saspens atmosfere koju stalno pokušava da gradi, relativno je nemaran prema revolveraškim obračunima.

Ono što Mikiju izmiče i u ovom filmu, kao i u SB ZATVARA KRUG jeste osećaj za tečno izlaganje priče. Njegov narativ u ovom filmu deluje dosta ispresecano, nema puno paralelnih radnji a i kada ih ima one su dekomponovane tako da deluju kao opstrukcija a ne kao harmonična celina.

Međutim, krimić je žanr koji je jako retko dopadljiv a to potvrđuje i OPASNI TRAG.

U svakom slučaju, reč je o vrlo zanimljivom filmu, i još jednoj potvrdi kako su ozbiljni problemi i kod nas vrlo često bili tretirani kroz filmove koji nisu shvatani ozbiljno.

* * 1/2 / * * * *

[crippled_avenger]

Vrlo zanimljiv slučaj. na Filmofili.com se komentariše mrkoyeva i moja sinoćnja službena poseta Tuckwoodu. Ovaj user kaže da imam bizaran smisao za humor?

http://www.filmofili.com/forum/viewtopic.php?p=14198#14198

[Джон Рейнольдс]

Kako ti se dopao Superbad? Hteo sam da ti ga preporučim pre mesec-dva kad sam ga gledao, ali uvek mi je nešto skretalo pažnju. Stvarno ne znam šta da mislim o tin-komediji koja je meni bila smešna...

[crippled_avenger]

Attitude i cela atmosfera su mi se jako dopali. Mislim da ima nekih strukturalnih problema u kojima odstupa od teen komedije, međutim, čak i kad odstupi odlazi u dobrom pravcu, gotovo jarmuschovskog indie filma. Meni je lično KNOCKED UP jači, pošto je skladniji, ali je SUPERBAD jako, jako super i ne samo da je po mom ukusu nego je nekako, kao sam pisao i na svom blogu jako blizak onome što ja radim, što me je osebno obradovalo.

[crippled_avenger]

O eklektičnosti ovih dana najbolje govori to što sam juče gledao film EKIPAŽ Aleksandra Mite, sovjetski disaster film iz 1980. godine.

Reč je o jednom od najvećih hitova u istoriji sovjetske kinematografije i čika iz Ruske kinoteke koji je držao govor pre filma kaže da je film imao 80 miliona gladalaca, što je moguće ali zvuči potpuno neverovatno.

Film je juče prikazan u sklopu nekakve revije ruskih filmova u Ruskom Domu i mogu reći da Ruski Dom experience sam po sebi. Naime, u njemu vlada mešavina KGB i klerikalne atmosfere, svi izgledaju kao sovjetski agenti iz američkog filma i govore tiho, kao u hramu.

Ja sam namerno poneo koka kolu iz McDonald'sa na film da provociram i odmah na ulazu su mi rekli da bacim čašu u korpu za otpatke.

Film traje dva i po sata. I prvih sat vremena je vrlo detaljna melodrama o sudbinama pilota koji će potom doći na problematični let o kome govori film. Melodrama je jako detaljna i jako je zanimljivo videti neke detalje iz sovjetske svakodnevice, ma koliko da su oni bili našminkani u ovom blockbusteru. Ono što je svakako najzanimljivije, to je da većina ovih melodramskih delova uopšte ne zaigra kasnije kada krene disaster deo, i čini mi se de ja ovako detaljna melodrama tu kako bi zabavila one koji nisu došli u bioskop radi akcije.

Najzabavniji lik je svakako lik avioinženjera koji ima potpuno sulud bachelor pad sa disko svetlima, u kome se dešava sve kako prosečan Sovjet zamišlja hedonizam nekoga ko ima kontakte sa Zapadom.

Jedna od njegovih fora kako zavodi žene jeste to što im pušta slajdove iz zapadnih gradova u kojima je bio, i to na plafonu, kako bi morale da legnu pored njega. I sam film podseća na takav slideshow pošto ima nekoliko scena koje služe kao razglednica sa zapada a najviše pažnje dobija pariski aerodrom Orly.

Zanimljivo je da u jednoj sceni, tokom svojih putešestvija, članovi ekipaža nailaze na otet avion na Majorki, i oteti avion u filmu glumi putnički avion JATa. JAT je doduše imao svoje otmice da se razumemo a u jednoj od najčuvenijih bio je otet o otac našeg poznatog reditelja Slobodana Šijana, za koga važi urbana legenda da je singlehandedly i oslobodio avion od talaca, u šta nisam do kraja siguran.

U svakom slučaju, kada disaster deo krene, film se pretvara u solidan pastiš tada već dekadentnog irwinallenovskog disaster filma. Iako film najviše asocira na AIRPORT, i najviše liči na AIRPORT 1975, u njemu postoji zaista inflacija katastrofalnih događaja tako da se neumitno javljaju poređenja i sa EARTHQUAKEom i sa WHEN TIME RAN OUT.

U svakom slučaju, kada krene disaster, stvari postaju dinamične i preposterous mada ništa neuverljivije od AIRPORTa, s tim što u EKIPAŽu gine nešto manje junaka.

Specijalni efekti su isključivo mehanički i nisu uopšt loši a čak specijalni efekat samog sletanja aviona na Šeremetjevo poprima i neke arty kvalitete. Imajući u vidu da 1980. Lucas već pravi razne stvari na Ranču, EKIPAŽ jeste nešto arhaičniji ali je sasvim u ravni AIRPOSRT filmova čiji je poslednji nastavak bio u Concordeu 1979. godine.

U svakom slučaju, EKIPAŽ ima sve karakteristike narodnog, da ne kažem indijskog filma, i više liči na zabavu "za sve pare" nego na koherentno žanrovsko ostvarenje. No, i takav, vrlo je zanimljiv, u najmanju ruku kao preteča sadašnjeg talksa ruskog populističkog filma koji preuzima američke uzore i prilagođava ih ruskom mentalitetu.

* * 1/2 / * * * *

[Meho Krljic]

Jedna od njegovih fora kako zavodi žene jeste to što im pušta slajdove iz zapadnih gradova u kojima je bio, i to na plafonu, kako bi morale da legnu pored njega.

O bože, kako je ovo naivno romantično... To smo uništili da bi Rusi mogli da jedu u mekdonaldsu?? Dođavola!!!!

[crippled_avenger]

Upravo to.

Sličnu repliku u GROWING PAINS kaže sin ocu, neštio tipa, tata ratovao si u Koreji da bi oni sada pili Nesquik, ili tako nešto.

Žalosno...

[crippled_avenger]

THE NEW BEVERLY HAS 'THE WRIGHT STUFF'
December 2-17, 2007.

The New Beverly Cinema is proud to announce that Edgar Wright, director of Shaun of the Dead and Hot Fuzz, will be programming a special festival of films, The Wright Stuff, at the theater in December of this year.

After selling out a screening of his films in August, Wright is returning to the New Beverly to show some of his favorite movies. Wright will be at the theater to introduce the screenings, schedule permitting. In addition, the festival will also include several surprise special guests. Painstakingly handpicked, the films cover a wide spectrum of decades and film genres. From horror to comedy, musicals and more, the festival is sure to have something for every taste.

December 2nd-4th - BUGSY MALONE & PHANTOM OF THE PARADISE

December 5th & 6th - FLASH GORDON & DANGER DIABOLIK!

December 7th & 8th - THE LAST BOY SCOUT & KISS KISS, BANG BANG

December 9 & 11th - AN AMERICAN WEREWOLF IN LONDON & TREMORS

December 12 & 13th - TOP SECRET! & BANANAS

December 14th & 15th - BEYOND THE VALLEY OF THE DOLLS & HEAD

December 16th & 17th - RAISING ARIZONA & EVIL DEAD 2

Admission to all of the screenings is $7 for adults, $6 for students with ID and $4 for children and seniors. All evening screenings begin at 7:30, with a matinee double feature on weekends. No advance tickets will be sold. The box office opens 15 minutes before the first show.

The New Beverly Cinema is located at 7165 Beverly Blvd. in Los Angeles, a block west of La Brea. For more information on the New Beverly, visit our website, newbevcinema.com, or myspace.com/newbeverlycinema. You may email the theater at newbeverlyforever@yahoo.com with any questions.

Wright started out directing television in the UK, most famously the cult series Spaced. He then moved on to his first feature film, the horror comedy Shaun of the Dead, which won him the British Independent Film Award for best screenplay, and the Empire Award for best British film. In 2007, Wright's second feature, Hot Fuzz, was released to critical success, winning him best comedy at the National Movie Awards.

The festival is kicking off on December 2-4 with a double feature of Paul Williams's outrageous musicals Bugsy Malone, directed by Alan Parker and Brian De Palma's Phantom of the Paradise.

Says Wright – "I'm a huge fan of these films and the fact that they are my two favorite musicals is in no small part due to the mighty Paul Williams fantastic songs.

'Bugsy' is a much-loved film in the UK and deserves to be more of a staple here. What other film could pair up a pre-Chachi Scott Baio with a just-wrapped-from-Taxi-Driver Jodie Foster?

And De Palma's 'Phantom' is a glorious revelation for those who've only seen his work in other genres. It remains the much underrated spiritual cousin and in my opinion superior rock opera to 'Rocky Horror Picture Show'.

See the former to experience the pure joy of child actors lip synching Paul Williams vocals and the latter to witness the man himself in master villain mode.

Dressing up not essential, but encouraged.

December 5 & 6, it's the classic science fiction film Flash Gordon, coupled with Mario Bava's spy thriller Danger Diabolik in a supercharged Dino De Laurentiis comic book spectacular.

Says Wright – "Dino De Laurentiis's 1980 version of 'Flash Gordon' is an absolute blast and far better than its camp classic status would suggest. Great performances throughout, from Timothy Dalton's mighty moustache to Ornelia Muti's scorching extinction level event sexuality. There's so much to enjoy here, with Lorenzo Semple Junior's hilarious and quotable script recalling his glory days writing the Batman TV series.

Oh and the score? Only the best sci-fi score of all time. It's by Queen. You may have heard of them.

Add to this an earlier Dino classic, 'Danger Diabolik', a pop art explosion of 60's style. This Italian comic book adaptation has been celebrated by the Beastie Boys in their 'Bodymovin' video and in Roman Coppola's film 'CQ', but it again needs saving from its status as a so-bad-it's-good curio, thanks to the snarky efforts of the MST3'K.

'Diabolik' is one of the coolest comic book films out there and an intentionally funny one to boot. Check out the cars, the fashions, the in camera effects and one of Morricone's sexiest scores.

A perfect double of glorious costumes, crazy matte paintings and some of the coolest set designs. A feast for your tired eyeballs."

December 7 & 8, Wright has chosen two of his favorite action movies, both from the barbed pen of Shane Black. The Last Boy Scout starring Bruce Willis and the sleeper hit Kiss Kiss Bang Bang.

Wright says – "Shane Black has long been a writing hero of mine and these are my two favorite scripts to have been spat out of his typewriter. The first is criminally underrated and the second is scandalously under seen, together they make for a double bill of the finest in neo noir.

Prepare yourself for some of sharpest machine gun banter in recent memory, the New Beverly auditorium will be riddled with zingers by the end of the night."

Moving from action to comedy/horror, December 9 & 11 is John Landis' brilliant An American Werewolf In London, coupled with Kevin Bacon's early 90's romp, Tremors.

Wright says – "My film 'Shaun Of The Dead' was inspired not just by my favorite horror comedies, but specifically, the best in character driven genre films. Both these films represent this quality in spades.

'An American Werewolf In London' represents one of the first films that truly blew me away and remains very dear to me to this day. From one of favorite directors at the peak of his powers, to the glorious effects, the hilarious performances, the amazing location work and one of the most essential soundtracks of the decade.

Oh and the red, red gore. This is a hugely influential film and still one of kind.

Pair this up with Ron Underwood's 'Tremors', one of the few monster movies of the last twenty years to get it absolutely right. Awesome physical effects, great use of locations, textbook action geography and imaginative monsters.

And best of all, the superb duo of Fred Ward and Kevin Bacon as your blue-collar heroes.

A better monster blowout you will not find this side of (insert own funny analogy here)."

December 12 & 13, it's slapstick comedy at its best, with Top Secret and Woody Allen's Bananas.

Wright says, "How silly can you get? Answer: Very silly indeed.

'Top Secret!' is the hair brained and magnificently goofy follow up to 'Airplane!' and 'Police Squad!' that deserves just as much love as its brilliant predecessors.

The genre splicing of war and Elvis movies is ridiculous, yet perfect, Val Kilmer has genuinely never been more charming and the frequent songs are sublimely stupid.
Add in a scattershot barrage of jokes that is so rapid and impressively go for broke, that the misses are as memorable as the hits.

It's high time to go crazy in the aisles for Nick Rivers once again.

Paired, for the first time ever, with a classic from the smartest man to ever make some very silly movies. Allen Stewart Konigsberg gives us the gift of Bananas, one of my very favorite examples of his 'early, funny films'. A fantastic array of gags both verbal and visuals, powered along by Marvin Hamlisch's hilarious score.

If you've from some strange blinkered galaxy and have never seen a pre 'Annie Hall' Woody Allen film, you owe to yourself to gorge on 'Bananas'.

Everyone who's seen it already will need no encouragement. See you there.

December 14 & 15 will be super psychedelic with Russ Meyer's unbelievable Beyond the Valley of the Dolls and the Monkees' cult classic movie Head.

Wright says, "My head is spinning at the sheer excitement of such a trippy double.

Russ Meyers's 'BTVOTD' is one of the greatest films of the 70's and again far a better film and screenplay than the camp classic status which with it's attributed. The 'Starship Troopers' of its day, it's a non-stop party of booze, sex, Mary Jane, bed hopping, pneumatic starlets and transgender psychosis.

The quintessential sex, drugs and rock and roll movie experience, its saga of the a girl band making it on Los Angeles is flat out funny, immensely quotable and has some of the most furious editing of all time.

Not to mention the fact that it has been incredibly prescient in the fortunes of some of the legends it satirizes. Not mentioning any names. (*cough – Phil Spector*)

Co-writer Roger Ebert gets two thumbs up for this one. Way up.

If that isn't enough entertainment, then how about a little 'Head' from The Monkees? I pretty much prefer Bob Rafelson's freak out than any of The Beatles films. It's highly imaginative, brilliantly satiric and filled with fantastic tunes. While it was arguably the nail in The Monkees career, it also ranks as their finest achievement.

I have watched Circle Sky, Can You Dig It? and Do I Have To Do This All Over Again? more times than is necessary. It will indeed be a trip to see this on the big screen.

Co-writer Jack Nicholson also gets two thumbs up. Wherever he damn pleases."

The festival closes on December 16 & 17 with two of Wright's very favorites, the Coen's Raising Arizona and Sam Raimi's Evil Dead 2.

Wright says, "To my knowledge these films have never been screened as a double, but in my mind they are forever joined at the (oh so) hip.

Because of these two films in the late eighties, I decided to turn my nascent love of all things movie related into an ambition to direct myself.

Both see former collaborators Sam Raimi, Joel and Ethan Coen achieve a glorious groove. Never have you seen two movies having so much fun with the form; they are visually and verbally brilliant. And both are truly infectious.

I am so proud to conclude this season with such a double-barreled blast. See you at the cinema. I'll be the one laughing loudest."


These are the dates Edgar plans to introduce in person:

DECEMBER 2ND - BUGSY and PHANTOM OF THE PARADISE

DECEMBER 5TH - FLASH GORDON AND DANGER DIABOLIK

DECEMBER 7TH - LAST BOY SCOUT AND KISS KISS, BANG BANG

DECEMBER 9TH - AMERICAN WEREWOLF AND TREMORS* (*schedule permitting, may be the 11th)

DECEMBER 12TH - TOP SECRET! AND BANANAS

DECEMBER 14TH - BEYOND THE VALLEY OF THE DOLLS AND HEAD

DECEMBER 16TH - RAISING ARIZONA AND EVIL DEAD 2