Nova knjiga Zorana Živkovića

[mac]

Ti što popuštaju samo pokušavaju da budu pametni. Pametan čovek ne dolazi u situaciju da mora da popusti.

[Cornelius]

Ako si primetio, do sada je hiljadu puta Zoran napadan na ovom forumu...

Nije Zoran napadan, nego njegovo prozno stvaralaštvo. Ja uvek branim njegov teorijski rad, kritičke osvrte i urednički pristup.

A to, da raspravljamo dokumentovano i argumentovano o Zoranovom radu... Pa, to znači, opet sve čitati... Jok, bre, brate Mićo, to mi ne bi palo na um nikada u životu. Rado ću pročitati tvoj prikaz i kritiku, ali neću u tome učestvovati.

Inače, ne možeš ti meni da se zameriš istupajući oštro. Možeš da me naljutiš na druge načine, ali ti nisi takav čovek. Zato, slobodno istupaj kako hoćeš, kritikuj oštro moja mišljenja; ja ih pišem javno, znači mogu da očekujem svakojake reakcije (i ne bi bilo prvi put otkada su moja pisanija javna).

Praščaj, kamarad.

[Mica Milovanovic]

Nije Zoran napadan, nego njegovo prozno stvaralaštvo. Ja uvek branim njegov teorijski rad, kritičke osvrte i urednički pristup.

Tako je. Loše sam se izrazio... Izvini i ti.

[Cornelius]

u trenutku kada je ova enciklopedija izašla (1990) postojale su samo još četiri SF enciklopedije na svetu.

Skidoh tri knjige sa police i otvorih zadnje strane, tamo gde su, najčešće upisani izvori korišćeni prilikom sočinjenija, i, gle, nadjoh čudne stvari:

Ash Brian - The visual ecyclopaedia of SF, 1977
Tuck Donald - The encyclopedia of SF and fantasy, 1968
Versins Pierre - Encyclopedie de l'Utopie, des Voyages extraordinaires et de la SF, 1972
Azziza Claude & Goimard Jacques - Encycopedie de poche de la SF, 1986
Guiot Denis, Andrevon JP, Barlow George - la SF (encyclopedie), 1987
Barets Stan - Catalogue des ames et cycles de la SF (encyclopedie), 1981
Nicholls Peter & Clute John - The encyclopedia of SF, 1979
Holdstock Robert - Encyclopedie de la SF, 1978

A, zamisli da se bacim na internet i pronadjem još toliko enciklopedija datiranih pre one čuvene 1990. godine. Bobane, ono što su ti rekli sa brojem četiri bila je vešta reklama veštog trgovca.

Rekao sam ti da je pitao moj bivši tast, Zoranov ondašnji direktor, da li se zajebao što je Zoći avanzovao pare za enciklopediju, a da nije video ni slovca, osim nekih maglovitih maketa. Ja sam mu potvrdio da je pare dao pravom čoveku i jedinom sposobnom u ondašnjoj Jugi da uradi taj gigantski posao. Eto, da sam znao i da je to "peta" enciklopedija u istoriji mogao sam da nateram tasta da udvostruči honorar.

[Alex]

Ja imam svoje mišljenje o Zoranovom delu i smatram da je par stvari koje je on napisao (Biblioteka, Nemogući susreti, Sedam dodira muzike...) među najboljim ostvarenjima domaće fantastične proze. Pojedine njegove priče, poput priče "Šapat" iz "Sedam dodira muzike" ili "Prozor" iz "Nemogućih susreta" su, bar po meni, remek dela kratkog proznog izraza. Nevezano za naše prostore i našu književnost.

To brate kaži. Kad budem rešio da čitam nešto od ZŽ da znam šta da tražim.

[Boban]

hm... naziv "enciklopedija" se stavlja na svašta.
U staroj Jugoslaviji postojalo je oko 2000 registrovanih skupljača enciklopedija i pamatni izdavači su na sve što uzmognu stavljali pridodatak "enciklopedija". Isto se radi i u svetu.
Recimo ta Brajanova The visual ecyclopaedia of SF zapravo nije enciklopedija u klasičnom smislu, obrađuje samo jedan segment na jedan način. Verujem da i za mnoge druge to važi. Ja imam neke knjige koje se zovu SF enciklopedijama ali unutra je obrađeno 100 filmova i 20 serija. Pa Ghoulov Faustovski ekran bi se mogao nazvati enciklopedijom đavola na filmu.
Misli se na sveobuhvatne enciklopedije tipa Nikolsove, gde je na ENCIKLOPEDIJSKI način predstavljena problematika, ne da to bude zbirka nekoliko desetina članaka koji se bave određenim segmentima.
1990. godine mogao si pobrojati samo četiri takve knjige na svetu.
Nije to marketing, nego ondašnje stanje stvari.

[scallop]

Mićo, ja jesam napravio omašku kad sam pomenuo "Četvrti krug" i da mi je tada bilo dosta. I, jeste mi bilo dosta, ali posle toga sam komentarisao "Sedam dodira muzike" u Emitoru, a pročitao sam i "Knjiga", "Nemogući susreti", "Pisac" i "Vremenski darovi". Posle 2000. sam bio manje ovde nego u Americi, pa ni ne znam šta je sve rukotvorio.

Ali, to i nije važno. Nasrnuli ste na mene zato što sam napisao da bih se složio sa Biljanom i Kornelijem, ali ne i sa tvojom tvrdnjom da ste rekli isto. I nisam pomenuo Zorana Živkovića. To ste dodali ti i Boban.

Zbog vas dvojice sam prošao kroz ceo ovaj topik i našao više mišljenja o gotovo svim Zoranovim knjigama i nijedno nije pozitivno i oduševljeno. Ima i tvojih negativnih mišljenja.

Izgleda da sam, iz kruga LK, jedini ja smogao snage da nađem ugao iz kojeg ta literatura izgleda dobro i da napišem nešto o tome. Ko ima sve Emitore, može da nađe i proveri. Jesi li ti napisao nešto o njegovim delima? Ili Boban? Voleo bih to da pročitam jer mi je promaklo.

I, pokušaj da se držiš date reči, jer sam u nju poverovao.

[Cornelius]

hm... naziv "enciklopedija" se stavlja na svašta.

Verujem, ali ja nisam pokrio više nego dva jezika. Ima toga i na drugim jezicima, ali neću da tražim, jer ja ću se osakatiti od rada, a ti ćeš ih eliminisati zbog ovog ili onog, u dve sekunde. Neka ostane brojka četiri, ali svi mogu da provere u kojoj meri 2+2 nije uvek četiri.

[Boban]

Postojala je jedna na francuskom i tri na engleskom... do pre koju deceniju sam znao tačne nazive.

[Cornelius]

Onda je u pitanju literatura koju je Nicholls naznačio kao korišćene izvore. Medjutim, izmedju Nichollsa i Zorana, bilo je 11 godina u periodu kada je SF postao big deal. Znači, ima još enciklopedija. Ja znam nekoliko na francuskom, a di su drugi jezici i zemlje...

Ko zna, možda će neko pogledati čega tu ima.

[Boban]

Sva ta poplava je došla devedesetih.
ZŽ-ova enciklopedija staje sa godinom 1985. za strane i 1988. za domaća dela. Prvobitna granica je bila predviđena za 1982. kada je ceo projekat započet... to je bre pre 27 godina.

[Alexdelarge]

U liberalnom kapitalizmu i pisci su na prodaju
U SAD, nemoralno je jedino biti siromašan. Svi ostali tabui su ukinuti. Kvalitetan roman koji će vam neko drugi napisati, a koji će biti objavljen pod vašim imenom, staje oko pedeset hiljada dolara. To je stvarna tržišna cena, budući da je određuje potražnja. To što su ovdašnji pisci i dalje uzori vrlina samo je posledica okolnosti da još nema prikladne ponude – kaže Zoran Živković povodom svog novog romana "Pisac u najam"


Iako inostrani kritičari njegove priče i romane porede sa delima Rušdija, Izabele Aljende, Borhesa, Dejvida Linča, Eka, Kalvina, Kafke, uzori Zorana Živkovića jesu pisci sa šireg srednjoevropskog prostora. ,,Vidim sebe kao smernog i poniznog nastavljača tradicije koja ide od Hofmana, preko Kafke, Hašeka, Bulgakova, Lema..."

U prozi ovog pisca prožimaju se dva toka: s jedne strane je fantastička proza koju kritičari rado opisuju kao magijski realizam oplemenjen humanističkom evropskom perspektivom, a s druge – postmoderne pripovesti o samom pisanju, knjigama, čitaocima i piscima, u kojima se ironično-zabavnim manirom istražuje smisao pisanja i književnosti, u jednom proznom limbu u koji ne staje mnogo više od samog autora, njegove imaginacije, olovke i beležnice ili laptopa.

Ovim potonjim pripada i najnoviji, kratki roman našeg sagovornika – "Pisac u najam" (izdavač "Paideia"). Od glavnog junaka, pisca, njegovi prijatelji s kojima se dopisuje elektronskom poštom – "ljudi bez lica" i književnog ugleda – upinju se da iskamče razne spisateljske usluge. Junak je, najpre, ponižen i uvređen ponudama da drugima ustupi svoju nadarenost, ali prijatelji ne posustaju, a piščev ego polako splašnjava, zahvaljujući i jednom mačku...

Ovaj roman, zapravo, preispituje temeljni odnos umetnika prema vlastitom delu i otuđenje umetnosti od svog tvorca.

Književno najamništvo (ghostwriting) kao masovna pojava srazmerno je novijeg datuma. Da li je to najava nestanka individualizma i jedinstvenosti stvaranja?

Pojava je za sada ograničena poglavito na SAD. Svako zainteresovan može da naruči od specijalizovanih agencija bilo koju vrstu teksta, od proznih dela, preko stručnih radova (doktorata, recimo), do govora. Ova vrsta usluga tamo ne izaziva nikakvu moralnu osudu. U svetu liberalnog kapitalizma nemoralno je jedino biti siromašan. Svi ostali tabui su ukinuti. Kvalitetan roman koji će vam neko drugi napisati, a koji će biti objavljen pod vašim imenom, staje oko pedeset hiljada dolara. To je stvarna tržišna cena, budući da je određuje potražnja.
Ovakve okolnosti nužno dovode u pitanje same temelje umetnosti proze. Nije više posredi postmodernistička igrarija o "smrti autora", već nešto znatno važnije. Do početka ovog milenijuma identitet pisca, počivšeg ili još živog, bio je neosporan. Ali sada se više uopšte ne možemo pouzdati u to da je osoba čije se ime navodi na koricama uistinu i autor datog dela. Svaki identitet postaje podložan sumnji, a veoma je teško dokazati nevinost.

U Srbiji, pisac bi radije umro od gladi nego što bi svoj identitet, umeće i slavu ustupio nekom drugom? Zbog čega?

Nisam uopšte uveren u to da su srpski pisci moralni šampioni. Ponudite im s jedne strane pedeset hiljada dolara kao naknadu za roman čijeg će se autorstva odreći, a sa druge smrt od gladi. Šta mislite šta će ogromna većina odabrati? Ako bi ih i kratko morila savest, lako bi je utišali pomišlju na to da ovakvu svotu ne bi mogli celog života da zarade poštenim spisateljskim radom. To što su ovdašnji pisci i dalje uzori vrlina samo je posledica okolnosti da još nema prikladne ponude.

Nik Hornbi kaže da je književna kultura dvadesetog veka uštoglila književnost, pisci više ne znaju da organizuju priču. Posledica toga gomile su dosadnih knjiga koje niko ne čita. Je li on u pravu?

Svakako delim Hornbijevo viđenje kada je reč o ubijanju priče zarad raznih književnih eksperimenata. Svoje studente kojima predajem kreativno pisanje poučim već na prvom času, a kasnije im to često ponavljam, da je umetnost proze iznad svega umetnost pričanja priča. Sve drugo u njoj podložno je preinačenju osim samog ovog jezgra. Kad ubijete priču, ubili ste prozu. To je onda neka druga vrsta teksta.

Da li je savremena domaća književnost čitljiva?

Glavnina domaće književnosti i dalje je sklonija tradicionalnom književnom izrazu u kome je kakva-takva priča očuvana, pa je nikakav formalni egzibicionizam ne ugrožava. Tu postoji druga nevolja. Ovdašnji književni establišment, oličen u kanonizatorima srpske književnosti koji deluju iz institucionalnih senki, daje preimućstvo vrednostima sasvim nesaglasnim duhu vremena, a i duhu proze. Pisac se ozbiljno shvata jedino ako se bavi velikim nacionalnim temama. Koliko je to anahrono najbolje se vidi po tome što takva dela ostaju bez ikakvog odjeka u inostranstvu. Niko ih ne prevodi. Za kanonizatore je to, međutim, najbolja preporuka. Oni se čak otvoreno diče autizmom u koji guraju srpsku književnost.

Važi li to i za laureate NIN-ovog priznanja?

Uglavnom. Najprevođeniji dobitnici NIN-ove nagrade jesu oni retki autori čija dela najmanje odgovaraju nacionalnom kanonu. I obrnuto.

U vašem "Amarkordu" junak je umetnik pod amnezijom koji kroz slojeve zaborava traga za suštinom stvaranja i nadahnućem. Nismo li i mi, kao društvo koje je u poslednje dve decenije doživelo krah mnogih sistema vrednosti, pa i kulturnih, u toj vrsti amnezije?

Neko je zgodno zapazio da je pamćenje na ovim prostorima em slabo em kratko. Mene, međutim, u "Amarkordu" nisu zanimali ovi prostori, već opšte ljudske okolnosti. Pošao sam od toga da je sećanje svojstvo koje u najvećoj meri određuje naš identitet. Već smo, međutim, na početku doba kada će sećanje postati podložno manipulacijama o kojima se ranije nije ni slutilo. Ovo će nužno uticati i na naš identitet. Kako ćemo se, na primer, suočiti s mogućnošću da nam se ono što nam je najprisnije – naše uspomene – jednoga dana nađe na tržištu, ponuđeno svakom ko bi za to bio voljan da plati. Eto tačke u kojoj se prepliću usudi pisca u najam i iznajmljivača sećanja...

Do pre neku deceniju, pisci su vrlo glasno artikulisali svoje stavove o društvu i vremenu. Danas svi, manje-više ćute. Zašto?

Valjda zato što je oglašavanje u prethodnom razdoblju imalo oreol nečeg izuzetnog. Pisci su istupali u svojstvu javnih ličnosti mahom liberalnih političkih uverenja. Danas je, međutim, drugačije. Ako je piscima do politike, mogu da deluju kroz političke stranke. U tome, međutim, nema ničeg uzvišenog. Baš naprotiv. Angažovanje pisaca sada ima smisla jedino ako je esnafsko, ali uz to ne ide nikakva slava. Biće da zato pisci tako rđavo esnafski deluju. Niko nema vremena i volje za rad koji nije ovenčan velikim javnim ugledom.

Svetovi vaših junaka jesu kamerni, fantastični svetovi, koji se graniče sa snovima. Ne pišete ni o istorijskim, ni o modernim urbanim opsesijama, ni o ratovima, ni o propasti ideologija... Kako ste uspeli da ostanete ravnodušni pred događajima koji za većinu naših pisaca predstavljaju izazov?

Nipošto nisam ostao ravnodušan. Jedino nisam koristio književnost kao psihoterapeutsko sredstvo. Zanimale su me druge teme. Pokazalo se da je svet samo kratkotrajno bio zainteresovan za potresne balkanske priče. Tamo više niko nema uho za njih. Za ovo što ja pišem, međutim, mnoge književne uši trajno su otvorene...

-------------------------------------------------------------------

Ne nosim dres naše književne reprezentacije

Dobili ste vrlo ugledna domaća i strana priznanja, u svetu vam je prevedeno blizu četrdeset knjiga, za 2009. imate potpisane ugovore za objavljivanje još petnaest izdanja. Vaš roman ,,Poslednja knjiga", objavljen jesenas u Nemačkoj u 25.000 primeraka, upravo je doživeo novo izdanje. A opet, stiče se utisak da najviše zanovetate zbog "nemoguće misije" pisca kod nas. Reći će neko: ljudi, šta taj hoće, šta mu uopšte fali...

Baš zato što mi ništa ne "fali", moj položaj je naročito povoljan. Ne tražim ništa za sebe. Upinjući se da doprinesem poboljšanju ukupnih prilika pisaca sada i ovde, imam odrešene ruke zbog toga što sebe izuzimam. To mi omogućava da istupam nesputan obzirima o kojima bih morao da vodim računa da i sâm imam u vidu neku korist. Svejedno mi je, recimo, da li ću se zameriti nekom birokrati iz Ministarstva za kulturu. Čak i samom ministru. Kako ništa ne očekujem od njih, nisu u prilici da mi naude. Mogu, recimo, da me izostave iz književne reprezentacije Srbije na međunarodnim sajmovima knjiga. Tako, na primer, na prošlom Frankfurtskom sajmu na našem štandu nije bilo ni traga o meni. Bukvalno ni slovca. Kao da uopšte ne postojim, iako sam najprevođeniji srpski pisac u prvoj deceniji ovog veka. Ali od toga je štete imao naš štand, ne i ja. Bilo me je na jedanaest drugih štandova velikih svetskih izdavača. Na njima sam još uspešnije nego na štandu Srbije pronosio književnu slavu svoje zemlje.

Vesna Roganović

[Ghoul]

dobro je videti da je zoća i dalje "smeran i ponizan"; tako bar kaže u svakom svom intervjuu, prema tome, mora da je istina.

[zakk]

Promocija romana Pisac u najam
Sreda, 11. februar - DOM OMLADINE BEOGRADA, Sala na I spratu u 19:00
Izdavač: "Paideia", Beograd

Premijerno predstavljanje najnovijeg dela Zorana Živkovića, jednog od najprevodjenijih savremenih srpskih pisaca. Njegova osamnaesta prozna knjiga!
O knjizi, pored autora, govore: Aleksandar Jerkov, književni teoretičar i kritičar; Petar Živadinović, urednik izdavačke kuće "Paideia" i Nenad Daković, tribinski urednik DOB-a.



O romanu: Ugledni pisac dobija jednog jutra e-mail od anonimnog poštovaoca sa nedoličnom ponudom u kojoj se piscu predlaže da napiše roman nad kojim bi autorstvo prepustio poštovaocu za prikladnu nadoknadu.Pisac je naravno preneražen ali se svejedno upušta u dopisivanje sa poštovaocem...

Knjige Zorana Živkovića prevedene su na preko dvadeset jezika  u blizu pedeset izdanja.

Živković je jedan od samo trojice stranih dobitnika prestižne američke "Svetske nagrade za fantastiku" za roman-mozaik Biblioteka (2003), nagrade "Miloš Crnjanski" za Četvrti krug (1994), nagrade "Isidora Sekulić" za Most (2007), kao i i nagrade "Stefan Mitrov Ljubiša" (2007) za ukupno prozno stvaralaštvo. Romani Knjiga (2004), Biblioteka (2005) i Skrivena kamera (2007) nominovani su za jedno od najuglednijih evropskih literarnih priznanja – "Međunarodnu dablinsku književnu nagradu IMPAK". Roman-mozaik Dvanaest zbirki nominovan je za nagradu "Širli Džekson" (2008) i za nagradu "Britanskog društva za fantastiku" (2008).

[zakk]

Mi se sinoć dogovorili da idemo, pa ste dobrodošli da se pridružite

[mac]

Koja je adresa? Spominje se samo nekakva sala na prvom spratu.

[angel011]

Dom omladine.

[zakk]

dopunio. fala.

[Boban]

[Cornelius]

24. jul 2009.

5 Živkovićevih knjiga na nemačkom
Jedan od naših najprevođenijih pisaca, Zoran Živković, upravo je potpisao izuzetan ugovor s vodećom nemačkom izdavačkom kućom Dimon (DuMont Buchverlag) iz Kelna.


Dimon je otkupio prava za čak pet Živkovićevih romana koji pripadaju ciklusu "Nemoguće priče". Posredi su Vremenski darovi, Nemogući susreti, Sedam dodira muzike, Biblioteka i Koraci kroz maglu. Knjige će izlaziti jednom godišnje, od 2010. do 2014, kao luksuzna izdanja tvrdih korica. Na kraju će svih pet naslova biti objavljeno u takođe luksuznom jednotomnom izdanju pod naslovom Nemoguće priče.

DiMon je uz to obezbedio opciju za Živkovićev roman Most.

Tokom poslednjih meseci pojavio se niz prevoda dela našeg pisca. U Engleskoj su izišli Most, triptih Pisac / Knjiga / Čitalac i omnibus Nemoguće priče 2, U Španiji Skrivena kamera, u Južnoj Koreji Poslednja knjiga, u Sloveniji Amarkord...

Na jesen će biti objavljeno najpre englesko izdanje Esherovih petlji, a zatim holandsko i italijansko izdanje Poslednje knjige. Ugledni izdavač TEA upriličiće tim povodom Živkovićevu promotivnu turneju po Italiji.

Kod nas je već uveliko u pripremi izdavanje Živkovićevih sabranih proznih dela. Za Sajam knjiga "Zavod za udžbenike i nastavna sredstva" objaviće u jednom tomu pod naslovom Romani sedam Živkovićevih romana. Ovo izdanje istovremeno će biti objavljeno i na engleskom. Krajem godine komplet će biti upotpunjen takođe jednotomnim izdanjem pod naslovom Nemoguće priče koje će obuhvatiti sedamdeset Živkovićevih novela i priča. I ova knjiga pojaviće se u verziji na engleskom.

Kako B92 ekskluzivno doznaje, poznati reditelj Slobodan Šijan zainteresovan je da snimi igrani film prema Živkovićevom romanu Skrivena kamera.

[Cornelius]

16. septembar 2009. | Beta
Živković nominovan za IMPAC Dublin

Roman Zorana Živkovića "Esherove petlje" (Escher's Loops) nominovan je za međunarodnu književnu nagradu IMPAC Dublin za 2010. godinu, saopšteno je iz beogradske izdavačke kuće "Geopoetika".

[Melkor]

I tako je Melkor lutao po netu te novembarske noci

[Interviewer's Note: This is a series of interviews featuring the contributors of The Apex Book of World SF edited by Lavie Tidhar. It'll run every Monday to Friday until I run out of interviews. Two of these interviews will be reprinted in Apex Magazine but the rest are exclusive to SF Signal.]

Zoran Živković was born in Belgrade, former Yugoslavia, in 1948. In 1973 he graduated from the Department of General Literature with the theory of literature, Faculty of Philology of the University of Belgrade; he received his master's degree in 1979 and his doctorate in 1982 from the same school, where he is currently a professor of creative writing.

Živković is the author of the eighteen works of fiction: The Fourth Circle (1993), Time Gifts (1997), The Writer (1998), The Book (1999), Impossible Encounters (2000), Seven Touches of Music (2001), The Library (2002), Steps through the Mist (2003), Hidden Camera (2003), Compartments (2004), Four Stories till the End (2004), Twelve Collections and the Teashop (2005), The Bridge (2006), Miss Tamara, The Reader (2006), Amarcord (2007), The Last Book (2007), Escher's Loops (2008) and The Ghostwriter (2009).

He lives in Belgrade, Serbia, with his wife Mia, their twin sons Uroš and Andreja, and their three cats.

In 2003. Živković won the World Fantasy Award for his mosaic-novel The Library.

Hi! Thanks for agreeing to do the interview. I read in an interview that you consider yourself a writer "without any prefixes." Why do you think some readers, critics, and other writers have biases against fiction that are typically labeled as genre or might include elements of the fantastika?

These are two very different things. The fantastika is a noble and ancient art. (A much broader term, by the way, than "fantasy.") According to some studies in literary history, about 70 percent of everything that has ever been written in the last 5,000 years, ever since literacy came about, belongs to one of many forms of  the fantastika. Some readers might not like it, that's quite legitimate, but I don't see how any serious critic could have biases against it. This would mean denying that the vast majority of the world literary heritage has any value. As for genre fiction, it refers to products of the contemporary publishing industry. Since any industry is primarily about making a profit, it's no wonder that their products don't have much art; art by its very nature does not go along with popularity. And only popularity, mass readership, paves the way to profit. Alas, the more popular usually means the more trivial, less artistic.

I read in another interview that when you were a kid, you were horrible at writing and poetry. What made you decide to persist at it and pursue writing? What was the biggest challenge you had to overcome before becoming a published writer?

Actually, I wasn't horrible at writing when I was young, since I wrote my first piece of prose only when I was 45. I tried my hand at poetry, yes, and I don't think these were really poor attempts. In that interview I referred to some high school home work that made my teacher conclude that I would never make my living by writing. I often remember that episode now that I teach creative writing. It makes me refrain from jumping to any similar conclusion even when I read a particularly bad story. It's impossible to be a reliable prophet when it comes to prose writing. The biggest challenge I had to overcome before becoming a published writer was to actually write the works. Everything after that was rather smooth and straightforward, since I was myself my first publisher...

Your fiction has been translated into several languages. Do you have any theories as to why you're popular internationally?

I guess there is a simple explanation. Readers from many countries apparently like what I write...

I read in an interview that you admit that your fiction is neglected by the literary establishment there. Is that still the case? Do you still seek their approval (and why or why not)?

The Serbian literary establishment is proverbially conservative and traditional. They still consider there can't be any serious literature outside what they define as "great national themes." Since my writing doesn't belong to that category, and yet still has an impact abroad (I am currently one of most widely translated Serbian authors), they are now in some sort of a bind. They don't know what to do with me. They can't accept "the verdict" of the rest of the world without jeopardizing their conservatism. I have no reason to seek their approval. Approval will probably come by itself with the new generation of the Serbian literary scholars.

When it comes to translation, what are the difficulties in finding a good translator? When it comes to the English translation of your work, how does Alice Copple-Tošic best captures your "voice" and how did you meet such a wonderful translator?

I was extremely lucky to meet Alice. She has translated as many as 16 out of 18 prose books of mine. By now she has profoundly penetrated not only my language but even deeper, the way I think. Translators from Serbian into English are a rare breed, since there aren't many native English speakers who are fluent in such a diabolically complicated language as Serbian. I am eternally grateful to Alice for everything I have achieved abroad.

Why do you think other Serbian fiction isn't as popular internationally? Which Serbian author(s) should the rest of the world be reading?

If by "internationally" you imply the English language area, there is a simple explanation. US or UK publisher very rarely bring out books in translation. That's really pity, since I am quite sure many English-speaking readers would greatly enjoy books by Goran Petrović, Vladislav Bajac, Dragan Velikić or Svetislav Basara, to name just a few.

You teach Creative Writing at the University of Belgrade. Does this profession have any impact on your writing? What advice would you give to students?

This profession doesn't have any impact on my writing since I have practically stopped writing since I started to teach. It is just a coincidence, of course. I'll be able to answer your question as soon as I start writing again. As for my students, at the very first class of my course I give them as many as four convincing reasons to abandon it right away. And yet, masochistically, they all stay with me...

You also wrote papers on science fiction previously. What's the appeal of science fiction and fantasy for you?

I was involved in many ways with science fiction for about fifteen years. But I was much younger at that time. I don't think that what appealed to me then would have a strong impact on me at this age. Evidently, I changed. But science fiction changed too.

What's the speculative fiction scene in Serbia like?

It's very moderate. Some people would consider this an exaggeration...

You've written a wide variety of material from short stories to novels. Is there a particular format you're most comfortable with? How about a format that you want to challenge yourself?

I don't think about any format in particular when I start writing. I don't choose formats. Formats choose me...

For unfamiliar readers, where we can find more of your work?

My UK publisher, PS Publishing, specialized in bringing out limited editions, will soon have a complete set of my prose opus.

[Ghoul]

mogu samo da me mrze oni što me ne vole, i može boban kolko oće da brani svog nekadašnjeg mentora i provajdera engleskog izdanja BLEK BLOSOMA, ali ja moram i ovom prilikom da iskažem koliko me ovaj užasni čovek (zoća) nervira - a evo i zašto:


"The fantastika is a noble and ancient art."
=and by extension, onaj ko piše u tom žanru je sam po sebi – "noble". aha.

"art by its very nature does not go along with popularity."
=jel to zoća oće reći da on nije popularan? ili da njegova dela IPAK nisu umetnička?
mislim, zar taj čovek ZAISTA ne vidi koliko uskače samom sebi u usta? u jednoj rečenici se hvališe kako je najpopularniji, najprevođeniji, najizadavaniji... u sledećoj rečenici, on sipa fraze o tome kako popularnost/čitanost i umetnost nemaju blage veze...

"some high school home work that made my teacher conclude that I would never make my living by writing."
=to je bila neka naivna, idealistička učiteljica iz davnih vremena kada su samo dobri pisci uspevali da žive od pisanja. ta sitrota žena nije znala da od pisanja može da živi i čovek ograničenog talenta i mašte, ako samo bude dovoljno uporan da sve ostalo podredi cilju da POSTANE pisac, makar to i ne bio.

"Readers from many countries apparently like what I write..."
= "art by its very nature does not go along with popularity."

"They still consider there can't be any serious literature outside what they define as 'great national themes.'"
=who is THEY? ovo je gross oversimplification samo kako bi sebe 8po ko zna koji put) predstavio kao ŽRTVU.
šmrc. ajde da zagudimo u violine, izvadimo maramice, i pustimo još neku suzicu nad zlehudom sudbinom sirotog, neshvaćenog, nepopularnog dr zoće koji nikako da dobije neku zvaničnu književnu nagradu. osim onih 5-6 kojima se kiti na koricama svojih knjiga, ali u intervjuima na njih naprasno zaboravlja.

"Approval will probably come by itself with the new generation of the Serbian literary scholars."
=oće, zoćo, oće. omladina voli tvoje sterilno, prazno, beživotno piskaranje. mada, i sam si reko: "It's impossible to be a reliable prophet when it comes to prose writing." dodao bih, also - ... when it comes to literary scholars.

"By now she has profoundly penetrated not only my language but even deeper, the way I think."
=sirota žena. siguran sam da je odlično plaćena za svu tu duševnu bol što mora da ulazi u zoćinu lubanju i deli njegove 'misli'.

"And yet, masochistically, they all stay with me..."
=just like my readers.

"I was involved in many ways with science fiction for about fifteen years. But I was much younger at that time. I don't think that what appealed to me then would have a strong impact on me at this age."
=ko ne zna engleski, da mu prevedem: dr zoća je upravo oprao ruke od naučne fantastike i reko da je to bilo mladalačko gubljenje vremena s jednim trivijalnim žanrom. sreća te je progledao u 45-oj i okrenuo se plemenitoj (noble) 'The fantastiki'!

(the speculative fiction scene in Serbia) "It's very moderate. Some people would consider this an exaggeration..."
= Some people would consider this guy an asshole.
bre, bobane, čak ni tebe nije pomenuo! pa kako zoća ne reče: 'znate šta, ima jedan mladić, tek napunio 50-tu, biće od njega jednog dana veliki pisac. njegov roman POSLEDNJI SRBIN je epohalno delo srpske 'the fantastike'!'
jel se zoća uopšte udostojio da baci pogled na tu knjigu?

[scallop]

(the speculative fiction scene in Serbia) "It's very moderate. Some people would consider this an exaggeration..."
= Some people would consider this guy an asshole.

Some people do. (read Samo Fikcija)

[vilja]

"And yet, masochistically, they all stay with me..."
=just like my readers.

Jej.

[Alex]

Prvo delo Zorana Živkovića koje sam pročitao zove se

BIBLIOTEKA

Zbirka priča ili roman? Omnibus roman, recimo. Pisan vrlo jednostavnim stilom (ili je pre reč o nedostatku istog), ali pismeno i pitko, uz to i zanimljivo, bez gubljenja suvišnog vremena i prostora, znači, vrlo komercijalno. 
Sam koncept i ideja, prilično originalni (bar za mene). Likovi deluju papirnato, ali pošto su neka vrsta lakmusa koji pokazuje razmišljanja i unutrašnji svet samog pisca, ipak su više od dvodimenzionalnih karaktera palp romana.
Priče, ne baš ujednačene - prve dve (virtualna i kućna biblioteka) nešto slabije (dopustivo za uvodne), ali naredne 3 (noćna, paklena i najmanja biblioteka) vrlo upečatljive, sa specifičnom atmosferom i utiskom koji se pamti. Nažalost, po meni, poslednja priča - Otmena biblioteka, umesto kulminacije, opet pad.
Šta zameram poslednjoj, slično što i prvoj - nelogične i nerealne postupke i misli likova. Usred nadrealnih dešavanja, za očekivati je da su postupci likova, postupci običnih ljudi, a čovek koji razmišlja o potpuno samostalnom iznošenju nameštaja i zamrzivača iz stana, u prvoj priči, ili čovek koji knjigu baca pod voz, uz usklike da će (joj) učiniti nešto najstrašnije do sada i to pošto je par trenutaka ranije iscepao tu knjigu u najsitnije komadiće, ne mogu se opravdati nikakvom fantastičnošću, već samo kao piščeve greške.

Ipak, u celini, Biblioteka je uspelo delo, a zadnja zvezdica je u zagradi samo za one koji ne mogu da pređu preko pomenutih nelogičnosti.

**(*)

[Cornelius]

26. januar 2010. | Tanjug
Zoran Živković u jednom tomu
Zavod za izdavanje udžbenika je predstavio zanimljiv i značajan izdavački poduhvat - prvi tom sabranih proznih dela Zorana Živkovića u kome je sakupljeno svih sedam romana.


Uporedo sa srpskim izdanjem, koje ima 892 strane, objavljen je prevod na engleski, pošto je Živković naš najprevođeniji savremeni pisac.

Na svečanoj promociji u Aero klubu, na kojoj su u umetničkom programu učestvovali flautistkinja Marina Nenadović i prvak drame Narodnog pozorišta Predrag Ejdus, najavljeno je da će se ubrzo pojaviti i drugi tom u kome će se naći sve Živkovićeve pripovetke iz 11 knjiga koje imaju mozaičku formu.

Ovih dana se u svetu pojavila pedeseta prevedena Živkovićeva knjiga i u njegovoj prozi mogu da uživaju čitaoci u 24 zemlje - od SAD do Koreje.

Prošle sedmice autor je boravio u Milanu povodom pojavljivanja italijanskog prevoda njegovog romana ,,Poslednja knjiga" i tom prilikom je imao 18 intervjua u svim medijima i izuzetno pozitivne kriktike u kojima su ovaj roman upoređivali sa Ekovim ,,Imenom ruže", ali za 21. vek.

O Živkovićevoj prozi govorio je prof. dr Aleksandar Jerkov koristeći kao polazište njegovu priču ,,Voz" (pročitao ju je Ejdus) za koju je rečeno da je adaptirana za radio i do sada ju je britanski radio Bi-Bi-Si 14 puta ponavljao.

Za Jerkova je to dobra ilustracija da Živkovićeva proza može da komunicira kroz različite forme i da bude uvek efektna, jer nosi u sebi neočekivane obrte i gradi slike koje dugo ostaju u sećanju.

Jerkov se pozabavio ,,svetovima" u kojima se kreću piščevi junaci, jer im daje posebnu boju, patinu, atmosferu i jednu dozu nestvarnog.

,,Živković od literature stvara oazu i nudi čitaocu priliku da živi u svetu koju omeđava njegova knjiga", rekao je Jerkov.

[Ghoul]

ima li bre taj zoća još nekog kritičara, osim ovog svog, dežurnog, sobnog?

(mislim na jerkova, ne na kornelija, koji je skalopov)

[zakk]

Kud ćeš više i bolje od Jerkova?

[PTY]

ima li bre taj zoća još nekog kritičara, osim ovog svog, dežurnog, sobnog?

(mislim na jerkova, ne na kornelija, koji je skalopov)

nedo ti bog da te budale hvale.

[Mica Milovanovic]

Bobane, ja bih te zaista molio da pokušamo da na ovom forumu zadržimo određen nivo pristojnosti.

[Ghoul]

i ja mislim da je lidija malo preterala.

[PTY]

zamoljava se moderator da moderira, tojest ukloni.

'sobne kritičare' slobodno ostavite. Možda vam zatrebaju.

[Cornelius]

B92 9. februar 2010.
Zoran Živković bestseler u Italiji

Samo dve nedelje pošto se pojavilo italijansko izdanje romana ,,Poslednja knjiga" našeg pisca Zorana Živkovića, već je dospelo na listu najprodavanijih beletrističkih dela poznatog književnog dodatka ,,Tutto Libri" dnevnika,,La Stampa".

Povodom promocije ,,Poslednje knjige" Živković je boravio u Milanu krajem januara. Tokom dva dana dao je čak osamnaest intervjua vodećim italijanskim novinama, časopisima i radio-stanicama.

,,Poslednja knjiga" izišla je takođe u Engleskoj, Nemačkoj, Južnoj Koreji i Hrvatskoj. Istovremeno kada i italijansko pojavilo se holandsko izdanje, a uskoro će biti objavljeno špansko i slovenačko.

[mac]

Da li je moguće da taj roman bolje zvuči na svakom jeziku sem srpskog?

[Ghoul]

izgleda da zoća prkosi čuvenom šexpirovom 'romeo pravilu' - odnosno, da zoća under any other name/language ipak manje smrdi no na srpskom.

[mac]

Ajde onda da izmenimo jezik. Džaba što srpski ceo svet razume ako ne možemo da uživamo u literaturi kao i ostatak sveta.

[Karl Rosman]

Meni se cini da ZZ ima dobar (mozda i odlican) marketing iza sebe. Kao Isus, ili Dan Brown... Ja sam tako naseo pre par godina i kupio dve(!) knjige. Jos uvek se kajem...

[Ghoul]

dr zoćin o/sobni kritičar, mr jerkov, zabetoniran:

JERKOV, dr Aleksandar (Beograd, 1960), srbijanski profesor Univerziteta, nekada ,,direktor srpske književnosti", danas samo njen službenik. Školovao se u Beogradu. Sve akademske radnje obavio je na Filološkom fakultetu gde od kraja osamdesetih i radi. Pre 17 godina zakleo se na autorski celibat, što dosledno poštuje do današnjih dana. Sklon da uređuje, priređuje, savetuje, žirira, presuđuje, ali ne i da objavljuje. Za njegove rane, formativne godine, bitne su dve stvari: s jedne strane načitanost i velika ambicija da se na književnoj sceni institucionalno etablira, dok s druge strane pokazuje izraziti konformizam oličen u bliskosti s vlašću, koju su tih godina predstavljali Mirjana Marković i njen univerzitetski kružok mladih marksista  (kasnije JUL-ovska oligarhija). Blizina ovom kružoku, mladom Jerkovu omogućila je zvezdani period u životu: od inauguracije tzv. mlade srpske proze u časopisu Republika  1984, preko Fulbrajtove stipendije 1985/1986, te uredničkog nameštenja u Studentu, glodura u Vidicima (zajedno sa mladim marksistom Željkom Simićem) i Prosveti do dobijanja mesta asistenta na Odseku za jugoslovenske književnosti. Inače, glavni kandidat za to mesto bio je u to vreme prof. dr Milivoj Srebro, kritičar i urednik Književne kritike, koji je izgubivši utakmicu od mladih marksista bio prinuđen da spakuje kofere i ode u Bordo, gde danas radi kao profesor slavistike. Iako je, u teorijskom smislu, Aleksandar Jerkov tada bio na liotarovskim pozicijama, to mu nije smetalo da u SKZ-u objavi Antologiju srpske proze postmodernog doba (1992), što je bio pravi presedan, budući da su ćosićevskom Zadrugom decenijama već vladala trstenička filozofska načela (Blut und Boden). To je, međutim, ujedno i početak kraja podrške Mirjane Marković i njenog kružoka. Školske 1992/1993, karadžićevska struja na beogradskom Filološkom fakultetu (predvođena prof. dr Novicom Petkovićem) počinje da suzbija njegov uticaj. Videvši šta se događa sa zločinačkom politikom njegovih mentora, dr Jerkov pokušava da balansira između tobožnje nezavisnosti i postmodernističke lakoće življenja u Srbiji devedesetih. Kao tumač i kritičar, vezuje se za Pavićevu paradigmu i pokušava da objasni svetu kako je on lično izumeo Pavića, Kiša i Pekića. Nemajući previše ideja, a ni moralne odgovornosti, on nastoji da tzv. leksikografski model implementira kao dominantno književno pismo devedesetih. Tako Goran Petrović i D.J. Danilov postaju čuvari vatre,  koja se u njihovoj literaturi pretvorila u prah i pepeo. Krajem devedesetih odbija da govori na promociji knjige svoje nekadašnje mentorke Mirjane Marković. Počinje da piše kritiku za nedeljnik Vreme, dosledno trasirajući postpavićevsku literaturu besmisla. Nakon bombardovanja 1999, stopira izlaženje jednog kritičkog teksta pod naslovom ,,Goran Petrović – pripadnik oružanih snaga", obrazlažući da se o književnosti može pisati pre svega imajući u vidu šta je u njoj dobro i u kakvom je dosluhu sa tradicijom. Prema ženskom pismu pokazuje visok stepen animoziteta. Sve to će dr Jerkova tokom dvehiljaditih približiti pozicijama najrigidnijih nacionalista, koje će on nastojati da brani bajatim teorijama, ubeđujući nas da su Miro Vuksanović i Radovan Beli Marković naši književni svetionici. U kulturno-istorijskom smislu, njegovo razumevanje savremene literature u postratnom periodu podudariće se sa Ćosićevim, Ekmečićevim i Krestićevim konceptom (Srpski duhovni prostor, 2005). Stoga ne treba da čudi njegov povratak u žižu, i to preko (Ćosićeve) ,,humanističke" grupe P70, koja ga je angažovala kao PR menadžera. Svetislav Basara ga karakteriše kao ,,književnu, političku i estetsku prostitutku". Pitamo se zašto.

http://www.elektrobeton.net/bulevarzvezda.html

čudi me da prepletenost za dr zoćom nije navedena u nizu njegovih zlodela, budući da je jerkov dežurni zoćin apologeta i prenumerisani učesnik svake zoćine promocije, sine qua non, kao da niko u ovoj zemlji ne može da pronikne u suptilnosti zoćinog rukopisa nego samo i jedino jerkov...

[PTY]

Eto. A taman sam se pitala zašto neki ljudi čije mišljenje poprilično cenim smatraju da je elektrobeton utočište živuljki...

mislim, hej, lako je nuditi hrabro mišljenje kad se isto potpisuje zbirnom imenicom!

Ili tuđim imenom, naravno.

bljak!

[Boban]

Ovaj tekst je prepun lažne faktografije. Za neke situacije sam bio lično prisutan i nisu se dogodile tako kako je opisano, a takođe su iskrivljeni njegovi stavovi, recimo o Radovanu Markoviću Belom. Basara može da jede govna jer su ga Jerkov i Predrag Marković podigli i ljuljuškali osamdesetih, a bez njih, on bi ostao samo još jedan lokalni alkoholičar samozvani umetnik.
Ne tvrdim da nema stvari koje se mogu zameriti Jerkovu, niti da su neke pobrojane u tekstu, ali zapravo svako od nas je sazdan od dobrih i manje dobrih i promašenih izbora i postupaka. Zašto izvlačiti nešto samo loše i dodatno ga zacrnjivati da bismo predstavili nečiji lik i delo?
Zamislite kada bi se o meni sakupilo samo ono loše što sam uradio?
Pa odma bih me isporučili u Hag...

[Ghoul]

Ne tvrdim da nema stvari koje se mogu zameriti Jerkovu, niti da su neke pobrojane u tekstu, ali zapravo svako od nas je sazdan od dobrih i manje dobrih i promašenih izbora i postupaka. Zašto izvlačiti nešto samo loše i dodatno ga zacrnjivati da bismo predstavili nečiji lik i delo?
Zamislite kada bi se o meni sakupilo samo ono loše što sam uradio?

ima nešto u tome što kažeš.

ja mislim da betonci preteruju u tim biografijama, i umesto iole objektivne slike biraju samo ono najcrnje što se o većini nas (ne računajući mene) može iskopati...
znači, ja ovo samo prenosim, ali to ne znači da potpisujem ili (sasvim) podržavam.
mada, čovek koji se toliko primio na zoću da mu postane sobni 'kritičar' (tj panegiričar) - ne može da bude čist!

[zakk]

Ajd ne zezaj, "preteruju" je blaga reč. Nego, jes ti slušao Jerkova uživo? Mislim da bi on bio spas za B92 sad kad ih je Dizanje napustilo...

[Ghoul]

nisam slušao jerkova.
ili ako jesam, moj mozak je to milostivo obrisao.
ali sam baš juče čuo da je zoća pozvan u niš tokom maja meseca, i da je jedan od uslova bio da i jerkov pođe sa njim, kao njegov sijamac.

[zakk]

Don't miss it. Ozbiljno.

[Ghoul]

daj neki hint: jel će da bude dizanje, ili spuštanje?

[Father Jape]

Ja sam slusao Jerkova uzivo - nekoliko predavanja na Filoloskom, i jedno predstavljanje knjige/doktorske teze na Kolarcu.

Na prva je uvek kasnio, kad se uopste odlucivao da dodje. Medjutim kad bi se konacno pojavio umelo je biti... zanimljivo. Ne nuzno za polaganje tog ispita (ako se ne varam, srpska knjizevnost 20. veka), nego ovako. Covek bi uhvatio nesto sto bi imalo neke veze recimo sa srpskom modernom, i onda otisao na krajnje self-indulgent tangentu, sve veselo mlatarajuci nogama dok je sedeo na stolu. Ko je bio voljan da slusa, i sposoban da prati, mogao je nesto i nauciti odatle.

A ovo na kolarcu je bilo povodom knjige izvesne profesorke engleske knjizevnosti o Johnu Fowlesu (Jerkov je bio jedan od troje koji su govorili o njoj). Nakon uzdrzanog, ozbiljnog i koherentnog izlaganja profesora Paunovica (mentor Ghoulovog doktorskog, i nacelni baja), Jerkov je ushiceno lansirao licnu reminsceniciju o Faulsu, gde se dotakao letovanja u Splitu, iirc,  (odakle je bila njegova tadasnja devojka), kad je prvi put citao neki njegov roman, i komentara babe pomenute devojke, preko tretiranja Faulsa od ondasnjih jugoslovenskih izdavaca, pa sve do njegovog relacije sa autorkom (gde je hintovao na izvesnu... prisnost) i licnog odnosa prema angloamerickoj knjizevnosti i katedri za anglistiku.

A da, generacijama ga bije glas da je izvestan broj studentica njegov, inace notorno tezak ispit, polozilo... manje nego akademskim putem.  

[zakk]

daj neki hint: jel će da bude dizanje, ili spuštanje?

Mislim da sam već nkeoliko puta na forumu rekao: Jerkov mi je jako zabavan i zanimljiv za slušanje. O čemu god da priča.

[Alexdelarge]

ČETIRI PRIČE DO KRAJA

Žanrovi:
Fantastika, Domaći pisci
Izdavač:
Admiral Books
Broj strana:
160
Pismo:
Latinica
Godina izdavanja:
Maj, 2010

Cena: 420.00 din

U kakvom to čudesnom zdanju imaginacije mogu da se istovremeno nađu ćelija osuđenika na smrt, bolnička soba, hotelski apartman i lift restoran? Gde to ponuda za goste hotela obuhvata rudnik cinka, klanicu, fabriku oružja i groblje znamenitih umetnika? Zašto je četvoro samoubica odabralo isto kupatilo da u njemu sprovede u delo svoj čin? Najzad, šta je navelo profesora književnosti da iz velikih proznih dela fanatički iseca slova? U ovom čudesno maštovitom, burlesknom romanu o Umetnosti i Smrti ništa nije kao što izgleda na prvi pogled, a svaka stranica samo dodaje novu stazu složenom lavirintu simbola.

Pre parabola nego pravolinijska priča, ova knjiga neodoljivo će delovati na filozofa u svakome od nas. - Infinity Plus, Engleska

Četiri priče do kraja dosežu same visove kako pripovedanja tako i čudesnosti. - Publishers Weekly, SAD

ghoule, reaguj!

[angel011]

Kako da reaguje kad je banovan?